‘Waarom vrouwen geen baas worden’ is een negatieve titel voor het boek van Hedwige Nuyens dat vol positieve beweringen staat. Voor Nuyens, financieel directeur bij de K.U.Leuven en nu ook auteur, staat het vast dat bedrijven, overheid en eigenlijk heel de wereld beter af zouden zijn met meer vrouwen in topfuncties. Dat vrouwen er alle kwaliteiten voor hebben, daar twijfelt ze geen moment aan en dat is dan meteen de tweede goede reden om meer vrouwelijke bazen te willen. Op de cover prijkt ‘baas’ niet voor niets in vurige lipstick. Het boek staat vol, inmiddels klassiek geworden, uitspraken over vrouwen en hun capaciteiten: hun intuïtie, hun luisterbereidheid, hun teamgeest en natuurlijk ook hun webdenken. Het boek is trouwens een neerslag van het watervalvlugge webdenken van Hedweg Nuyens: ze zet uiteenlopende bevindingen in verband en brengt er bovendien een heel persoonlijk verslag over uit. Dat is meteen wat het boek zo aantrekkelijk maakt.

Vrouwen worden geen baas omdat ze zich op hun werk concentreren en denken/hopen dat zoiets automatisch gehonoreerd wordt. Wat natuurlijk niet zo is. Meer tijd uittrekken voor persoonlijke marketing en netwerken met mensen die iets voor je carrière kunnen betekenen, zegt Nuyens dan ook. Ook al haat je het om de ‘rust’ van de werkplek te verlaten, je moet visibiliteit creëren. En verder gedaan met de ambiguïteit tegenover geld, macht en status: geld hebben vrouwen hard nodig voor een comfortabel en onafhankelijk leven, macht bezitten ze de facto omdat ze binnen relaties veel invloed uitoefenen en status hoeven ze niet enkel uit de extra professionele rollen te halen. Ervoor gaan en ervan genieten is dan ook het advies.
Ook naar bedrijven toe formuleert Nuyens aanbevelingen: als firma’s meer vrouwen in het beleid willen, moeten ze hen laten voelen dat ze gewenst zijn.

Bedrijven moeten een transparante cultuur creëren waarin objectieve criteria de doorslag geven en hardwerkende vrouwen een kans maken tussen haantjesmannen die voortdurend hun veren oppoetsen. En dan de achterban: vrouwelijke carrières stranden vooral op het huishouden eerder dan op gezinskwesties, het is het materiële werk dat vrouwen afpeigert en niet de zorg voor de kinderen. Ze pleit daarom voor het delegeren van huishoudelijke taken ook al beseft ze dat het allemaal makkelijker gezegd is dan gedaan. Tenslotte spreekt Nuyens uit de biecht, zelf heeft ze een echtgenoot die deeltijds en van thuis uit werkt zodat de combinatie van haar veeleisende job met het gezin met drie kinderen vlotjes verloopt. Dat impliceert dat zij en haar gezin zich af en toe tevreden moeten stellen met ‘afstandsmoederen’. Niet makkelijk voor vrouwen die evenwicht en eigenlijk alles wensen, maar wel noodzakelijk als ze carrière willen maken.
‘Waarom vrouwen geen baas worden’ van Hedwige Nuyens is uitgegeven bij het Davidsfonds, telt 146 blz. en kost 14,99 euro. ISBN 90-77942-10-6

Staat een vrouwenhoofd enkel naar beauty, fashion, gezond eten en romantische liefde, vraagt journaliste Jane Thynne zich af in de Britse krant ‘The Independent’. Een nieuw magazine ‘Stella’, gelanceerd door de uitgeefster Sarah Sands van de ‘The Sunday Telegraph’, kopieert immers andermaal het beproefde recept. Sarah Sands kiest voor de traditionele aanpak omdat ze zelf ‘in haar hart een huisvrouw is’, vertelt ze. Moeilijk te geloven van een doorgewinterde journaliste die haar positie bevocht met lange uren van hard werk. Thynne verbaast er zich dan ook over dat ze vrouwelijke lezers niet probeert te charmeren met to the point jounalistiek werk.
Dat Britse krantenuitgevers - net zoals bij ons – zich in bochten wringen om het vrouwelijk publiek als koopkrachtige en beslissende consumenten aan te trekken, is zichtbaar. De focus op huis/tuin/keuken is dan ook overal bijgesteld. In de jaren ’80 mochten carrièrevrouwen niet toegeven dat ze zich op dat terrein begaven, vandaag komen ze er rond voor uit dat ze wat graag met een glossy magazine in een zetel wegduiken. Vrouwen voelen zich helemaal niet betutteld door al die goede raad zolang die maar van andere vrouwen komt, zo heet het. Een ander teken aan de wand is het groot aantal uitgeefsters dat in de Britse krantenwereld aan de slag is. Maar het gekke is wel dat die de vrouwelijke lezersaantallen niet ophalen, wel integendeel. ‘The Daily Mail’ heeft een mannelijk uitgever en trekt proportioneel het meest vrouwen aan. Nog een kopzorg bij over de ongrijpbare en grillige doelgroep die vrouwen zijn.
‘Stella’ ontmoeten kan op deze link

Zelfs bij een ‘goede scheiding’ met minimale conflicten leven kinderen in een moeilijk emotioneel landschap, zegt de Amerikaanse Elisabeth Marquardt (35). Marquardt is auteur van het boek ‘Between two worlds’ dat ze schreef op basis van een gelijknamige studie bij 1500 jonge mensen tussen 18 en 35. Voor alle duidelijkheid, ze is zelf een dochter van gescheiden ouders en doet wetenschappelijk onderzoek in de context van het ‘Institute for American values’, waar we ons in het Bush tijdperk wel iets bij kunnen voorstellen. Niettemin is de invalshoek om de 18 tot 35 jarigen te interviewen wel interessant omdat ze zo de kaap omzeilt van jonge kinderen die in de loyaliteit tegenover hun ouders gevangen zitten en sterk zijn in de opvoering van een goed-nieuws-show. Marquardt besluit dat alle luchtige babbels over scheiding dienen om ouders gerust te stellen en het echte verhaal van de kinderen anders klinkt. Kinderen van gescheiden ouders pendelen tussen twee werelden en het is hun opdracht, niet die van de ouders, om de reis te begrijpen.

In de jaren ’70 en ’80 noteerden de Verenigde Staten een recordaantal scheidingen. Een vierde van de actuele leeftijdscategorie 18 tot 35 maakte een scheiding mee voor zijn zestiende verjaardag. Nu worden de pieken wat afgevlakt maar het gaat jaarlijks toch nog altijd om een driekwart miljoen kinderen. De onderzochte groep rapporteerde meer dan kinderen van gehuwde ouders dat ze zich bij elke ouder een ander persoon voelden, dat ze vaak alleen waren en zich een buitenstaander in hun eigen huis waanden. Meer dan andere kinderen moesten ze waakzaam zijn voor de gemoedstoestand van hun ouders, zich precies afstemmen op diegene waar ze bij waren en er vooral op letten niet teveel aan die andere ouder te herinneren. Marquardt poneert dan wel dat kinderen van ouders die samen blijven zich weinig aan het humeur van hun ouders gelegen laten.
De reacties laten niet op zich wachten: Robert Emmery van ‘The center for children, families and the law’ van de universiteit van Virginia stelt dat men een onderscheid moet maken tussen pijn en pathologie. Uit kleinschaliger maar gelijklopend onderzoek besluit hij dat de meeste kinderen van gescheiden ouders een harde jeugd hebben met pijnlijke herinneringen maar dat ze het psychologisch wel stellen.

Zowel bij mensen en dieren blijven jongen in de veilige nabijheid van de moeder of een andere zorgende figuur, denken we maar aan de eendjes die moedereend op één lijn volgen. Dat heeft met gehechtheid te maken en niet, zoals Freud beweerde, met seksualiteit en evenmin met het bevredigen van honger. De Britse kinderarts en kinderpsychoanalyticus J. Bowlby stelde dat gehechtheid een oorspronkelijk en onafhankelijke drijfveer is met als functie het veilig overleven. Kinderen hechten zich in iéder geval maar niet altijd even goed. Veilig gehechte kinderen hebben dankzij positieve ervaringen een basisvertrouwen dat de zorgende figuur bereikbaar is en houden er een geborgen gevoel aan over. Onveilig gehechte kinderen missen dat vertrouwen en gaan meer aanklampen. Een kind kan zich maar veilig hechten als de zorgende figuur zich gevoelig toont voor wat er in hem omgaat en wat het nodig heeft: ‘sensitief responsief’ zijn heet dat. Als dat niet zo is blijft het kind in het cirkeltje van zijn eigen angsten ronddraaien. Veilig gehechte kinderen ontwikkelen een soort van affectieve en relationele ‘routeplanner’ die hen doorheen het leven en alle mogelijke ontmoetingen gidst. Een gebrekkige gehechtheid in de kinderjaren kan ook neurologische schade opleveren die op haar beurt het sociaal-emotioneel gedragssysteem verstoort. Veilig gehechte mensen hebben regelmatig hun gevoelens kunnen toetsen bij een geruststellende figuur. Ze hebben hun ‘zelf’ goed kunnen afbakenen in verhouding tot de innerlijke wereld van anderen. Een vaardigheid die ze nodig hebben als ze zelf ouder worden. (On)Veilige hechting wordt zo van generatie op generatie overgedragen.

In alle gezinstypes, traditioneel, éénouder- of nieuw samengesteld gezin, kunnen kinderen het goed doen als het gezinsklimaat maar positief is, dat blijkt uit het onderzoek en dat geldt voor zowel jonge kinderen als adolescenten. Veilig gehechte en invoelende moeders maken het mooie weer. Het goede nieuws is dat men het klimaat op ieder moment kan bijsturen en dat is dan ook de boodschap van het onderzoek. Maar ‘ouder zijn’ is een grote taak en verdient ondersteuning. Hoe kunnen ouders beschikbaar zijn en gevoelig voor de noden van hun kinderen als ze tot over hun oren in de zorgen zitten? De samenleving draagt daar even goed een verantwoordelijkheid, betoogt het HIG. Ook als het spaak loopt moeten ouders worden ondersteund in hun opvoedingstaak, bij conflicten en vooral in de veeleisende nieuwe gezinssituaties. Scheidingsbemiddeling kan een positieve rol spelen, voor maar ook na de scheiding, een oproep die blijkbaar als is opgevangen door minister van justitie Onkelinx. Zij lanceert een campagne voor meer scheidingsbemiddeling en experte Diane Evers stelt voor mensen verplicht een aantal infosessies te laten meemaken.
‘Waanzin van het gezin’, Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen, telt 288 blz. en kost 19,95 euro ISBN 90 209 6303 1
In het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen is er aan studiedag aan het thema gewijd op 18 november 2005. Meer hierover op www.hig.be
In het schoolgebouw van het HIG ‘De Factorij’ loopt een tentoonstelling met ‘Het gezin’ als thema en werk van leerlingen van Sint Lukas o.l.v. Nora Theys. Een mooie, doorleefde en soms rauwe aanvulling op de woorden van het boek.