Wil u een vriend laten kennismaken met 6minutes woman matters?
Klik hier en u doet een vriend of kennis een plezier

Meer uren werken, later met pensioen, het werk gaat ons meer opeisen. In Duitsland drijven Siemens en diverse autoconstructeurs de wekelijkse arbeidsduur op van 35 naar 40 uren zonder dat er loonsverhoging mee gemoeid is. In Frankrijk herkauwt men de 35-uren week als recept tegen de werkloosheid en bij ons gaan de Fortis werknemers een half uurtje bovenop hun 36-uren week presteren. Het valt nog af te wachten of de wending op de arbeidsmarkt de tegenstelling tussen vrouwelijke en mannelijke werknemers weer aanwakkert. In Groot-Brittannië is het blijkbaar nooit anders geweest. Lange werkweken van ‘officieel’ 48 uren zijn er een verworvenheid van de werkgevers, vooral mannelijke medewerkers stappen er in mee en als ze vader worden laten ze de twee weken vaderschapsverlof ook vaak onbenut. ‘Not done’, zo lijkt het. Wat macht en geld betreft, is de kloof tussen vrouwen en mannen er dan ook bijzonder groot, zo windt Jackie Ashley als belangrijke columniste van ‘The Guardian’ zich op; vrouwen die fulltime werken verdienen gemiddeld 18 procent minder dan mannelijke collega’s, in deeltijdse jobs loopt het verschil op tot 40 procent. En omdat geld nog steeds de meest gangbare manier is om iemands waarde uit te drukken – al wil men het niet zo gezegd hebben - is dit geen leuke vaststelling.

Minder verdienen dan hun mannelijke collega’s voor hetzelfde werk, dat pikten enkele Britse vrouwen met een hoog profiel én een job in de Londense city niet langer. Ze kregen hun werkgever op de knieën en incasseerden een financiële genoegdoening opdat ze er verder hun mond over zouden houden. Premier Blair echter, wilde onderstrepen dat hij die ongelijkheid ook niet vindt kunnen en scoorde eind juli met de aankondiging van een heuse ‘Women and Work Commission’. Die moet de kloof tussen vrouwen en mannen grondig bekijken, evenals de kansen die vrouwen met kinderen op de arbeidsmarkt krijgen. Maar Ashley vindt het niet volstaan om het ‘sexism and the city’ op te volgen, het zou wat al te cynisch zijn om de legers vrouwen te vergeten die geconcentreerd zijn in onderwijs, gezondheidszorg en overheidsdiensten, precies vanwege de flexibele uren en combinatiemogelijkheden met een gezin. Daardoor krijgt de privé sector vrij spel, meent Ashley, die kan zich veroorloven om ‘kinderen krijgen en ze opvoeden als een bizarre persoonlijke hobby van vrouwen’ te blijven beschouwen. Zij spreekt dan ook de postfeministen tegen die de participatie van vrouwen aan de arbeidsmarkt opnieuw in vraag stellen en eist dat de keuze aan de vrouw zelf blijft. Maar om die keuzevrijheid te garanderen, is gelijkheid tussen de seksen op de arbeidsmarkt noodzakelijk. En daarover moet de commissie alle duidelijkheid brengen.

De vraag om meer te werken lokt bij ons alvast een reactie uit van verenigingen als Vrouwen Overleg Komitee en Katholieke Arbeidersvrouwen, die vinden het niet eerlijk om vrouwen in te zetten in de strijd voor de competitiviteit van onze ondernemingen.
In elk geval levert de dwingende vraag van werkgevers en de verzuchting om meer levenskwaliteit een tegenstelling van formaat op en niet alleen voor vrouwen overigens. Een mens is werknemer maar tegelijk nog zoveel meer (niet iets om uit het oog te verliezen als men vrouwen weer vroeger aan het moederen wil krijgen) en het gekke is dat naargelang het standpunt dat men inneemt zich steeds een andere prioriteit opdringt. Op die manier kan de tegenstelling tot een reeks van contradicties worden ontrafeld. Iemand dient maar eens te bedenken hoe we een steeds drukker leven met de hang naar inniger relaties moeten verzoenen, hoe we onszelf kunnen fijn stemmen terwijl we nauwelijks de tijd hebben om een boek te lezen. Magazines staan bol van tips voor een gezonder leven: maar een hartige hap vraagt tijd en bewegen schiet er al te dikwijls bij in. Op grotere schaal is het zoeken hoe een schoner milieu en rechtvaardiger wereld kunnen worden gerealiseerd terwijl de expansie van de economie een streven blijft.

In de logica kunnen twee tegengestelde beweringen niet tegelijk waar zijn. Maar in de dialectiek zoals Hegel en Marx die op maatschappelijke gegevenheden toepasten, vormen ze dan weer de weg naar verandering. Misschien zijn de tegenstellingen waar wij mee kampen slechts een tussenstap naar een nieuwe synthese. Zoniet worden we toch gedwongen om te kiezen en navenant te verliezen, en moeten we hopen dat de winst opweegt tegen wat we opgeven.
Maar het mooiste over contradicties schrijft Sigmund Freud terwijl hij hen als quasi onvermijdelijk in het leven kenschetst: ‘De oplossing van de puzzel bestaat hierin: enkel in de logica kunnen contradicties niét samen bestaan, in gevoelens gaan ze behoorlijk gelukkig hand in hand, wie dat niet ziet, ontkent de helft van het leven. Het minst van alles moet men tegenover artiesten het mogelijke bestaan van contradicties in gevoelens ontkennen, mensen die geen kans hebben om hun innerlijk leven aan de strikte controle van de rede te onderwerpen.’ Vraag is onder welke noemer wij allemaal vallen, als we met zoveel tegenstrijdigheden kunnen leven.

Vrouwelijke kunstenaars en wel exclusief, worden verzameld in het Nationaal Museum of Women in the Arts (NMWA) in Washington. Drieduizend werken van vrouwelijke kunstenaars vanaf de 16 de eeuw tot en met vandaag zijn er ondergebracht en geven dus een exemplarisch overzicht van de bijdrage van vrouwen aan en hun plaats in de kunstwereld. In 1960, het moment waarop wetenschappers en kunsthistorici de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de kunst aankaartten, besliste Wilhelmina Cole Holladay samen met echtgenoot Wallace om die eenzijdigheid te compenseren. Ze legden een collectie aan van vrouwelijke kunstenaars. Vanaf 1980 organiseerden ze geleide bezoeken in hun eigen woning maar in 1987 opende het museum; een omgebouwde vrijmetselaarstempel op een boogscheut van het Witte Huis is de enige kunsthal ter wereld die enkel aan vrouwelijke kunstenaars is gewijd.
Een van de oudste werken is dat van de Vlaamse, meer bepaald Antwerpse, Clara Peeters die van 1594 tot ongeveer 1657 leefde. Ze schilderde al heel jong meesterlijke stillevens. ‘Stilleven met vis en kat’ is dus in Washington aanbeland om te getuigen dat vrouwelijk talent van alle tijden is.

Clara Peeters, Camille Claudel, Berthe Morisot, Frida Kahlo en vele anderen zijn met een of meerdere werken in het NMWA ondergebracht. U kunt ze virtueel bezoeken op de esthetische en gebruiksvriendelijke site van het museum. Wel moet u opvallend veel geduld oefenen voor de werken op uw scherm verschijnen, bovendien is het jammer dat de afbeeldingen behoorlijk klein uitvallen. Het NMWA doet er blijkbaar alles aan om ons tot een reëel bezoek te verleiden maar de site komt des te sterker uit de hoek als het om documentatie gaat. Zowel de kunstenaars als hun werken worden degelijk historisch en kunsthistorisch gesitueerd. De tijdsgeest wordt opgeroepen en geeft relevante informatie voor een goede lezing van het kunstwerk. Vijf eeuwen vrouwen en beeldende kunsten op nmwa.org