Minder willen dan wel moéten, immer achter op schema en zelden bij, iedereen behalve een heremiet kent het bijhorende gevoel: stress. En de worsteling met de wezenlijke vraag, kies ik de juiste prioriteiten, wat doe ik met de mij toegemeten tijd? Als leverancier van ontspanning probeert Center Parcs de gemoedstoestand van de consument te begrijpen. Het onderzoeksbureau Blauw Research ondervroeg 1200 Belgen, Nederlanders en Duitsers, zowel in mei als in september 2003. De resultaten werden samengebracht in een RelaxIndex die de (on)balans in de gemoedstoestand weergeeft. De gemoedstoestand heeft veel te maken met een toenemende spanning die mensen ervaren tussen hun privé-leven (relaties, kinderen, vrienden), hun werk (carrière, inkomen) en de maatschappelijke ontwikkelingen.
Hoewel het gevoel aan vakantie toe te zijn doorheen het jaar standhoudt, is het iets minder op de voorgrond in september dan in mei. De Belg voelt zich in het najaar lekkerder in zijn vel al heeft hij wat aan financiële zekerheid ingeboet. Financiën zijn het piekerpunt van mannen, vrouwen tobben dan weer meer over hun gezondheid en die van hun beminden. Na de zomer is de Belg een beetje minder beklemd over de toestand in de wereld. In beide periodes heeft hij niet teveel problemen op zijn werk en voelt hij zich gelukkig in zijn gezin. Alhoewel...

De vaststelling gaat al heel lang mee, duikt in diverse onderzoeken op en ook hier: 'mannen zijn gelukkiger in hun relatie en hun gezin dan vrouwen'! Zou het hiermee te maken hebben: 'mannen hebben vaker het gevoel alles te kunnen doen wat ze willen.' Een ontstellende vaststelling is dat onder tijdsdruk 42 procent van de vrouwen minder momenten voor zichzelf uittrekt terwijl slechts 27 procent van de mannen op eigen tijd bezuinigt. Een groot deel van de mannen, 57 procent, wil minder televisiekijken. Het is ook voor 49 procent van de vrouwen een manier om tijd te winnen. De helft van de mannen ziet in een ingekorte slaap een deel van de oplossing, slechts 43 procent vrouwen vindt dit een goed idee. In mei evenwel gaf 44 procent van de Belgen slaapgebrek aan als grootste stressfactor.
Snelle maaltijden moeten voor 38 procent van de Belgen een tijdsbesparing opleveren en 29 procent geeft daartoe zelfs zijn ontbijt op. Minder tijd aan de kinderen besteden komt slechts bij 4 procent van de mensen op.
Vrouwen en mannen hebben een andere manier om tijd te besparen. Mannen mikken op een strak agenda terwijl vrouwen denken zich anders te kunnen organiseren, meer te moeten relativeren en daarbij hoort: huishoudelijke taken een keertje overslaan.

Papa reed met zijn gesluierde dochter naast zich op de Saoedi-Arabische Damman Alkhobar Expressway. Tot hij door hevige pijn in de borst de controle over het stuur verloor waarna er voor zijn dochter niets anders opzat dan de chauffeursplaats in te nemen en tegen hoge snelheid naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis te racen. Gelukkig had de visionaire vader zijn dochter wel leren rijden omdat hij het een 'nuttige vaardigheid' vond en nu gelukkig nog kan vinden. Niet zo vanzelfsprekend in het koninkrijk dat vrouwen het autorijden verbiedt. De 'Al-Watan Newspaper' titelde: 'Haar moedige daad redde haar vaders leven' en stemde optimistisch. De 'Al-Ryadh Newspaper' startte dan ook een onderzoek naar de aanvaarding van vrouwelijke chauffeurs in Saoedi-Arabië. Toen er 33.000 stemmen waren verzameld bleek niettemin 90 procent ervan tégen te zijn, reden voor de krant om het onderzoek stop te zetten. Conservatieven beschuldigden het medium dan ook van lafheid omdat ze de resultaten niet onder ogen wilden zien.

Wat hadden ze trouwens ook gedacht, daar bij die krant, zo draafden behoudsgezinden door. Wie zich pro vrouwelijke bestuurders uitspreekt, is toch echt wel naïef. Vrouwen die kunnen rijden zullen zomaar de straat op rijden en zonder reden hun huis verlaten. Hun sluier zullen ze dan ook wel afgooien. Neen, vrouwen raken door het autorijden vast helemaal gecorrumpeerd.
Raid Qusti in 'The Arab News', een leidende Engelse krant in het Midden Oosten, windt zich op over die mannelijke mentaliteit: zij zien vrouwen nog steeds als een mindere soort in termen van intelligentie en bekwaamheid. Dat vrouwen hun gelaat niet mogen laten zien, is een tweede belangrijke hinderpaal voor vrouwen om het stuur te mogen nemen. Als ze hun aangezicht aan een man tonen is dat zonde en doorbreken ze een maatschappelijk taboe. Maar een rijbewijs veronderstelt natuurlijk wél een foto. En wat met de sluier bij controle? Zelfs om veiligheidsredenen mogen vrouwen hem niet lichten. Qusti ziet vrouwen nog niet gauw autorijden. Zelfs als de wet het zou toelaten moeten vrouwen nog steeds met het culturele obstakel afrekenen. Ze zitten gevangen in een vicieuze cirkel: wat in het hoofd zit, kan niet veranderen als de praktijk niet wijzigt en omgekeerd.

Een goede 43 procent van de uitzendkrachten is vrouwelijk, het gaat om 19 procent arbeiders en 24 procent bedienden. Dat blijkt uit cijfers van Federgon, de Federatie van Partners voor Werk. Uitzendwerk neemt slechts een kleine 2 procent in van de totale werkgelegenheid maar blijkt wel een springplank naar vast werk te zijn.
Datawarehouse Arbeidsmarktgegevens maakte een analyse van het loopbaanpad van uitzendkrachten. Van alle interimkrachten die tijdens het tweede kwartaal van '98 aan de slag gingen bleef slechts 2,2 procent permanent in de uitzendarbeid. Een kwart van de uitzendkrachten verliet de beroepsactiviteit. Iets meer dan de helft ging over naar een ander werkend statuut. Meestal ging het om een voltijdse loontrekkende job en een groot deel van die arbeidskrachten bleef in een bedrijf waar de een interim-opdracht werd vervuld. Voor 12,4 procent van de vrouwen draaide het uit op een deeltijdse job. Slechts 3,6 procent van de mannen houdt een deeltijdse baan aan zijn interimwerk over. Vrouwen komen ook vaker in de tertiaire sector terecht.
Steunpunt WAV

Minister van consumentenzaken Freya Van den Bossche was niet te spreken over de stunt van een speelgoedketen die kleuterklasjes als uitstap naar haar vestigingen liet afzakken. Kwestie van niet teveel aan de verbeelding over te laten en de regelrechte weg te wijzen naar de voorraadkamers van Sint en Kerstman. Trouwens, van die heren dromen terwijl de bomen nog in het blad staan, vinden wij persoonlijk ook van het goede teveel.
De handelaars aangesloten bij de Unie voor Zelfstandig Ondernemers zien het best zitten om met Van den Bossche over aanbevelingen te praten om de commerciële aanval op kinderen binnen de perken te houden. Maar de overgrote meerderheid van de handelaars houdt zich correct aan de aanbevelingen inzake kinderfeestjes en kinderreclame, stelt Unizo. De organisatie moet dan ook niet weten van nieuwe wetgeving, liever schuift ze de verantwoordelijkheid door naar de consument die de meest effectieve sanctie voor commerciële wanpraktijken kan bedenken. Ouders zullen voor hun aankopen die zaken kiezen die hun kinderen in stijl bedienen van het noodzakelijke speel-goed en deze die geen maat houden links laten liggen.

Kinderhandel is een kwestie van vraag en aanbod op de mensenmarkt. Aan de vraagzijde zitten werkgevers die hun winst mateloos willen maximaliseren en daartoe arbeidskrachten voor een schijntje inhuren én de seksindustrie aangedreven door het sekstoerisme.
Armoede zorgt voor het aanbod van kinderen, armoede veroorzaakt door oorlog, natuurrampen en de ongelijke verdeling van de welvaart die nu eenmaal in de wereld is geïnstalleerd. Kinderen die in al deze miserabele omstandigheden ook nog onderwijs moeten missen, zijn extra kwetsbaar. Ze hebben behalve zichzelf of hun schamele werkkracht niets te bieden en verworden des te makkelijker tot koopwaar in een lucratieve internationale handel. Uitzichtloosheid, onwetendheid en goedgelovigheid gaan samen. Het kan niet eens moeilijk zijn om mensen met leugens over een beter lot over de streep te halen. De 'koopwaar' komt vaak uit Zuidoost Azië maar ook uit het vroegere Oostblok. Naar schatting, want het gaat natuurlijk om een ondergrondse business, worden jaarlijks 1,2 miljoen kinderen verhandeld.

Die kinderen worden ingezet om zwaar en dikwijls ook gevaarlijk werk op te knappen. Omdat ze slechts goedkope koopwaar zijn wordt er nonchalant met hen omgesprongen, ze missen de nodige rust en goede voeding. Kinderen in de seksindustrie lopen voortdurend het risico aids te krijgen of piepjong zwanger te worden, om over de psychische schade nog te zwijgen.
Die kinderen leven in een compleet illegale omgeving, van hun verblijfplaats, over hun werk naar de mensen die hen omringen.
De slachtoffers van kinderhandel zijn verlaten en totaal geïsoleerd. Meestal verliezen ze zelfs hun oorspronkelijke naam. In hun 'nieuwe' land worden ze daarom als 'illegalen' gezien. Hen alvast in de eerste plaats als slachtoffers zien, zou een begin van opvang en begeleiding kunnen betekenen. Via een petitie op de site van Unicef België kunt u die eis kracht bijzetten en de aandacht en middelen van Belgische en internationale politici voor de problematiek vragen. Een conferentie over kinderhandel wordt op 24 oktober e.k. in Brussel georganiseerd door Unicef België, de Vrouwenraad en de Commissie Vrouwen en Ontwikkeling. Het programma, een intekenformulier en de petitie vindt u bij Unicef. Ook de nu 40 jarige kinderrechtenorganisatie Terre des Hommes brengt veel informatie over kinderhandel.

SP.A-vrouwen De Meyer, Douifi en Detiège dienden bij de Kamer opnieuw een wetsvoorstel in om een nieuwgeborene de naam van de moeder of een dubbele naam te geven. Daarbij voeren ze als belangrijkste argument aan dat de naam van de vader als unieke familienaam niet meer is aangepast aan de realiteit. Ook hebben de Raad van Europa en de VN in resoluties al eind van de jaren '70 aanbevolen om de discriminatie ten aanzien van de vrouw in de naamgeving op te geven.
De huidige wetgeving dateert uit 1794, is van de hand van Napoleon en past, nogal evident, in een andere tijdsgeest. Tenzij hij misschien aan een universele behoefte zou voldoen, namelijk die van een vader voor een kind. Vandaar de optie om een dubbele naam te geven. De namen van moeder én vader leiden evenwel tot een grote complexiteit en die vormde de struikelsteen van het wetsvoorstel in 2001. De SP.A vrouwen schuiven dan ook een andere oplossing naar voor: de naam van de moeder als enige naam voor het kind zou de bevestiging zijn van de duidelijkste verwantschap en inspelen op de huidige maatschappelijke evolutie.

De indieners van het wetsvoorstel vertrekken vanuit bestaande situaties die - waarom ook niet - steeds vaker voorkomen, namelijk kinderen die opgroeien bij alleenstaande moeders of in opnieuw samengestelde gezinnen, waarin de biologische vaders niet op het voorplan staan. Als mensen die complexe situaties kunnen hanteren, is de dubbele naamgeving allicht kinderspel.
De discussie over de naamgeving wordt trouwens meestal vanuit het standpunt van de ouders, zowel moeders als vaders, gevoerd. Zij willen de band met het kind of de afwezigheid ervan in de naamgeving weerspiegeld zien. Maar wat met het kind? Het is te jong om de betekenis van de naam van zijn moeder of vader te overzien. Op een bepaald moment ontgroeit het meisje of de jongen de actuele gezinssituatie. En misschien, niet per se maar wel mogelijk, is dan de band met de moeder niét de enige waardevolle.
Als het om adoptiekinderen gaat is iedereen het erover eens dat het ongewisse over de herkomst een schaduw over het bestaan van het kind en de latere volwassene kan werpen. Toch zouden nieuwgeborenen met opzet in een soort van vacuüm worden gegooid wat hun vader betreft. Alsof eens mens wat hij niet (meer) kent, ook niet zou kunnen missen. Daarvoor heeft hij trouwens een heel leven en niet enkel de kindertijd. Een naam kan dan heel veel betekenis krijgen.

,,De prijs is goed voor mij en voor de Iranese mensenrechten'', zo verwelkomde Shirin Ebadi de Nobelprijs voor de Vrede die haar op 10 oktober werd toegekend. De prijs is geen decorum voor de Iranese schrijfster, juriste en mensenrechtenactiviste, haar strijd is nog volop aan de gang. Het comité onderscheidde haar voor haar herinterpretatie van de Islamitische wetten in functie van gelijke rechten voor vrouwen en kinderrechten. Ze pleit dan ook die zaken waarin ze kan aantonen dat die binnen de Islamwetten mogelijk zijn, als ze maar juist worden gelezen. Ook komt ze op voor alimentatiegeld vanwege de man na scheiding. Al zien veel vrouwen daarvan af om hun kinderen bij zich te mogen houden. In principe mogen moeders na een scheiding zoontjes slechts bij zich houden tot ze twee jaar zijn en dochtertjes tot hun zevende verjaardag. Kinderen die buiten een huwelijk worden geboren moeten volgens haar dezelfde rechten en erfenisrechten krijgen.

Het Nobelcomité prijst ook Ebadis persoonlijke moed. De Ayatollahs riepen haar inderdaad uit tot staatsvijand. ,,Het is niet meer dan menselijk dat ik bang werd toen er een lijst uitlekte van mensen die volgens de conservatieve geestelijken moeten worden geliquideerd'', zegt de vrouw van zesenvijftig die ook moeder is van twee volwassen dochters. Het weerhoudt haar er niet van om te pleiten in een zaak over de moord op een dissident echtpaar. De moorden die het intellectueel milieu terroriseren moeten de liberale tendensen in Iran ondermijnen. Volgens de geestelijken is Ebadi verantwoordelijk voor de onrust aan universiteiten. Tijdens haar lessen aan de universiteit van Teheran stopt ze het hoofd van jonge mensen vol nonsens, zo heet het. Voor Ebadi is de universiteit een kanaal voor verandering in de samenleving. Dat vrouwen er gesluierd heen moeten, vindt ze een mineur probleem. Op die manier durven ouders hun dochters te laten studeren, een garantie voor hun emancipatie waarna de maatschappij wel moet volgen. Ebadi wordt door de Verenigde Staten aangemoedigd maar zij zelf bedankt voor de eer en zegt dat die haar werk slechts gebruiken als munitie voor hun 'globale arrogantie'. Shirin Ebadi is de elfde vrouw die de Nobelprijs voor de Vrede ontvangt.
Meer over vrouwen en Nobelprijzen

Heroïnewrakken, verpauperde Ierse wijken, nietsontziende drugsmaffiosi, de binnenkant van bordelen... Er is niets bekoorlijks aan de film 'Veronica Guerin', op het hoofdpersonage na natuurlijk. Cate Blanchett laat de onderzoeksjournaliste voor 'The Independent on Sunday' doorheen het gore milieu huppelen alsof het onschuldig kinderspel was. Ze parkeert haar rode sportwagen in troosteloze buitenwijken en stapt in haar perfect passend pakje op de verslaafden toe, voor een interview nog wel. 'Waar ze het spul halen en hoeveel ze ervoor betalen', wil ze van hen weten. Of ze rijdt de eindeloos lange oprijlaan op naar het huis van een drugsbaron, belt er aan om hem laconiek te vragen hoe het zit met zijn fortuin en waar het geld voor de immense kast van een huis vandaan komt. De man verbouwt zonder aarzelen en genadeloos haar fraaie gezichtje. Dat soort onderzoeksjournalistiek met dat effect laat de film zien en de hele tijd is er de vraag: wat sterkt iemand om zo verbeten te werken tot ze elk contact met de eigen werkelijkheid verliest, dat ze de radeloosheid van een liefhebbende echtgenoot, kind en moeder negeert en haar eigen doodsangsten overwint.

Veronica Guerin stapelde verkeersboetes op wegens overdreven snelheid, in haar geval was de omschrijving wel heel letterlijk te nemen. Ze tartte de beperkingen en illustreerde daarmee hoe ze haar eigen risico's en die voor anderen luchthartig wegwuifde, op het randje van het arrogante af. 'Als je de heroïnekinderen zou zien, je zou precies hetzelfde doen', zegt ze tegen een familielid dat haar smeekt om in te binden omdat iedereen zich bedreigd voelt. Ze wordt afgetuigd en bedreigd maar blijft genieten van het gevoel iets wezenlijks te realiseren, de sensatie van met haar artikels het verschil te maken. Tot ze in juni 1996 na twee jaar strijd wordt vermoord. Vlak voor de aftiteling, wanneer verhaald wordt wat haar dood in Ierland teweegbracht, weten we wat de dood van Veronica Guerin heeft opgebracht. Mensen vormden massabetogingen tegen de aanwezigheid van de drugmaffia zodat die zich uit de omgeving moest terugtrekken. En vooral: het Ierse parlement herschreef een stukje grondwet zodat het voortaan mogelijk werd om verdachte kapitalen te bevriezen en er terdege onderzoek naar te verrichten. Een aantal dealers werd achter de tralies gezet en Guerins moordenaar kreeg levenslang. Eén pietluttig leventje hebben die essentiële hervormingen gekost, en het was toevallig dat van een gedreven vrouw. Een kleine tweehonderd journalistes stierven reeds in de uitoefening van hun vak.
'Veronica Guerin' is een film van Joël Schumacher, gebaseerd op een waar gebeurd verhaal. Cate Blanchett speelt de hoofdrol en het script is van Carol Doyle en Mary Agnes Donoghue.

Autofabrikanten mogen het voortaan wel nalaten om vrouwen als verkoopargument over de motorkap te draperen. Bij Volvo Car Corporation werkt een ontwerpteam dat enkel uit vrouwen bestaat aan een conceptmodel. 'My Concept Car' (MCC) is de werktitel van het studiemodel. Het waren de vrouwen zelf die met het idee kwamen aanzetten om zowel het design als de techniek van de auto te bedenken. Kort voor de jaarwisseling kregen het idee en de eerste schetsen groen licht van het managementteam. CEO Hans-Olov Olsson volgt het project met een bijzondere belangstelling: ,,MCC dwingt ons om over nieuwe lijnen na te denken maar zal ons ook toelaten om nieuwe klantensegmenten te bereiken. Bovenal toont het aan hoeveel vrouwelijke deskundigheid we binnen ons concern hebben.''

Iedereen in huis, zowel vrouwen als mannen, heeft belangstelling voor het project. Een niet evidente cultuurverandering in de auto-industrie waar de weerstand lang stoer overeind bleef. De barrières schrikken de vrouwen blijkbaar niet af: ,,De obstakels die we ontmoeten illustreren slechts de noodzaak van de cultuurverandering'', oppert Camilla Palmertz van de afdeling Conceptontwikkeling. ,,We hebben de ideeën en deskundigheid van honderden vrouwen gebundeld'', zegt Elna Holmberg van 'Chassisontwikkeling'. Ook, en misschien vooral, als het over auto's gaat verschillen de prioriteiten van vrouwen en mannen, weet productontwikkelaar Ava-Lisa Andersson'. Maar de vrouwen zijn niet bang om het mannelijk verwachtingspatroon te beschamen. ,,Meestal zijn vrouwen een stuk kritischer dan mannen'', zegt PR-vrouw Tatiana Butovitsch. Als vrouwen krijgen wat ze wensen, dan zijn de verwachtingen van mannen overtroffen.'' Dat zullen we pas volgend jaar beleven, dan pas worden de exacte details van het design van 'My Concept Car' bekend gemaakt. Concept cars zijn geen vrijblijvende dromen op wielen, ze beïnvloeden wel degelijk de echte productielijnen, zo meldt het labo van Volvo Cars Corporation nog.

"Ik denk: dit is wat we doen als we vertellen: onze hoop dat iets bestaat samenbrengen met onze angst ervoor, zo maken we verhalen, zo schrijven we boeken. Het is niet omdat je iets hebt verzonnen dat het bestaat, maar je bent alvast begonnen aan de bezwering ervan."
Dit is het intrigerend slot van een verhaal van schrijfster Anne Provoost. Helemaal kun je het lezen in de wereldkalender 2004 uitgegeven door 11.11.11 Koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging.

De wereldkalender 2004 uitgegeven door 11.11.11 Koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging werd helemaal door vrouwen gemaakt. 'Door Vrouwenogen' brengt twaalf beelden van fotografes en twaalf verhalen van Vlaamse en Nederlandse schrijfsters als onder andere Anna Enquist, Kristien Hemmerechts, Anne Provoost en Geertrui Daem.
Maand na maand confronteren de beelden ons nauwe bestaan met een ander bestaan in een ander continent, waar de armoede dikwijls grauw is maar mensen kleurrijke accenten blijven leggen. De schrijfsters bedachten elk bij een foto een exclusief verhaal, wetend of speculerend wat het beeld ons wil vertellen.
Op zondag 5 oktober wordt 'Door Vrouwenogen' op 'Het Andere Boek' voorgesteld. Bij die gelegenheid komt de Nederlandse fotografe Ineke Key over haar fotografie vertellen en leest een aantal auteurs zijn verhaal voor. Ook worden de resultaten bekend gemaakt van het onderzoek dat het vrouwelijk communicatiebrueau Fé deed naar de verschillende perceptie door vrouwen en mannen van de kalenderfoto's. Blijkbaar brengen de foto's iets anders op gang bij vrouwen en mannen. Wij berichten er u dan over en een fotografisch en literair voorsmaakje van 'Door Vrouwenogen' vindt u nu alvast op www.6minutes.net/womanmatters