Sinds vorig jaar is het vaderschapsverlof uitgebreid naar 10 dagen. Mannen happen graag toe, zo beweert Tina Mafrans van het Instituut voor Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen. Maar sommige werkgevers - ook vaders of moeders? - vinden dat de bijkomende vrije dagen 'de continuïteit van de werkverdeling verstoren'. En dus is het niet altijd even prettig voor de fiere papa's om het formulier voor het ziekenfonds, dat voor de 7 bijkomende dagen 82 procent van het loon uitbetaalt, door de werkgever te laten invullen.
Als de werkgever de inlooptijd in het vaderschap niet ziet zitten, is er toch een en ander dat hem ontgaat. Onder meer dat vaders motivatie uit hun gezin putten en dus en meer werken: het aantal gepresteerde uren en overuren over 3 jaren na de geboorte neemt bij een kwart van de vaders toe, zo blijkt uit onderzoek van Dimitri Mortelmans van de Universiteit Antwerpen in 2000. De overgrote meerderheid van de mannen of 94 procent zegt dat hun mentale gezondheid ongemoeid bleef maar ruim een vijfde geeft toe een minder stevige fysieke gezondheid te hebben dan voorheen. Niettemin: globaal genomen zijn mannen méér tevreden nadat ze een kind kregen en dat is het irrationele kantje van de vaderbeleving. Ook wat job en inkomen betreft is respectievelijk 40 procent en 39 procent van de mannen positiever na de baby dan ervoor. (bron: 'Vaders in soorten' van het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen)

De Amerikaanse antropologe Margaret Mead (1901 - 1978 ) zag het zo: moeders zijn een biologische noodzakelijkheid en vaders een sociale uitvinding. Omdat ze verschillende culturen van binnenuit kende, stond het voor haar vast dat genderrollen, behalve die van de biologische moeder, relatief zijn en cultureel bepaald. Mead zou er ongetwijfeld voor hebben gepleit om de 10 dagen vaderschapsverlof op te nemen en de sociale en intieme vaderlijke constructie in de steigers te zetten.
Vaders van nu bedanken voor de 'bemiddelde' relatie die via de moeder loopt en willen een directe band, te beginnen bij het vaderschapsverlof. Brochures erover vinden ze overal waar hun nieuwe rol hen heen voert: de kraamkliniek, de gemeente waar ze hun kind aangeven en de Gezinsbond.

Misschien is het vaderschapsverlof ook een remedie voor de 'hebberigheid' van jonge mama's. Er zijn er die toegeven dat ze de baby voor geen goud meer uit handen geven en zelfs onuitgesproken kunnen vaders dat 'natuurlijke gevoel' bij hun partner gewaar worden. Misschien is het zaak om de natuur op dat moment even te forceren. Want de beslissing van de mama om de baby te claimen kan op langere termijn dik tegenvallen, het is immers niet simpel om gelegde plooien te herschikken. Nu nog zien we dat moeders vaker deeltijds gaan werken en meer huishoudelijke taken op zich nemen waar ze wel mee blijven zitten, ook als ze later op andere ambities in zichzelf stuiten.
Sander Pleij, adjunct-hoofdredacteur van 'De Groene Amsterdammer' schreef het boek 'Man krijgt kind'. Bij de voorstelling daarvan zette kunsthistoricus Henk van Os, (en curator van de tentoonstelling 'Fatale Vrouwen') een straatoud begrip in een nieuwe wereld: het 'Jozefsyndroom'. Als vaders er veel last van hebben, lijkt het voor hen dat het kind is ontstaan door tussenkomst van de Heilige Geest. Volgens van Os is dat syndroom trouwens vaak op schilderijen afgebeeld. De actuele vaders beveelt hij aan zich veel met hun kinderen bezig te blijven houden. 'Dan kan het kind ontdekken dat jij weliswaar niet bij hem hoort, maar wel andersom.' Een en ander lazen we in het artikel over vaderschap 'Niet zeuren maar doen' in het septembernummer van het maandblad 'Opzij'.

Op een dag belde een van haar twee zoontjes haar op; na de verschrikte kreet dat hij zichzelf had buitengesloten, brak Zweeds minister van buitenlandse zaken Anna Lindh onmiddellijk een discussie over het euro-vraagstuk af met haar Britse collega Jack Straw en zocht een oplossing voor het kind. Vaak droeg ze haar dossiers in een rugzak maar vorige week wou ze extra keurig voor de dag komen, voor een debat over de euro in de laatste rechte lijn naar het referendum dat afgelopen zondag in Zweden werd gehouden. Dus ging ze naar een warenhuis om zich een mantelpakje uit te kiezen, ze vond dat een vriendin haar beter advies kon geven dan een bodyguard en dat werd haar fataal. Het is niet duidelijk wie haar neerstak, zelfs niet of het om een politiek geïnspireerde moord ging dan wel om een daad van een onprettig gestoord individu. Anna Lindh was met het politieke bedrijf vergroeid zoals maar weinig anderen. Al op haar twaalfde zat ze de sociaal-democratische jongerenclub voor, op haar twintigste was ze gemeenteraadslid. Ze studeerde rechten aan de universiteit van Upsala en in 1982 werd ze parlementslid. Voor ze in 1998 minister van buitenlandse zaken werd was ze minister van milieu.

Diplomaten waren opgetogen over de manier waarop ze naar de wereldproblemen keek. Als dochter van een leerkracht en een kunstenaar bleef ze altijd een tikkeltje onconventioneel. Ondanks haar vrijpostigheid - tijdens de oorlog in Irak noemde ze VS-president Bush een eenzame cow-boy - kon ze tegelijk subtiel en doortastend te werk gaan. Dat bleek toen ze de disparate Europese buitenlandse politiek kon harmoniseren en op die manier een oorlog in Macedonië hielp voorkomen.
In Zweden had ze wel een zeer punt aangeraakt. Door voor de euro te kiezen, helde ze over naar de kant van het zakenleven dat vindt dat het land de uitbreiding van de handel en het aantal jobs die ze van de eurozone verwachten hard nodig heeft. Maar het winnende neen-kamp, dat zou overeenkomen met de minder bemiddelde laag van de bevolking, kiest voor het eigenzinnig Zweeds welvaartsmodel.
Geopperd werd dat het Lindh-effect 'onbesliste vrouwen' afgelopen zondag tot een ja-stem zou overhalen. Vreemd genoeg kreeg het kiesgedrag bij dit referendum een gendertrekje dat de verwachtingen doorkruiste: volgens de grote lijnen van de uitslag kozen mannen voor de euro en stemden vrouwen tegen.

De wetgevers verboden somptueuze kleren en dure banketten maar ze waren gewoon niet in te tomen, de vooraanstaande Genuese dames in de barokperiode. Een geborduurde jurk van Paolina Adorno kostte halfweg de 16 de eeuw 2000 Genuese lires of het equivalent van een zeewaardig zeilschip met grote tonnage of vijf hectaren land. Ter vergelijking, de Antwerpse schilder Van Dyck die ook in Genua werkte, kreeg slechts 186 lires uitbetaald voor een portret.
Ondanks die astronomische bedragen voor een outfit, loopt er een regelrechte lijn tussen die tijd en de onze, en wel via jeans en het paar 'meer punt dan schoenen' die u draagt. Ze komen regelrecht uit het Genua van de 16 de eeuw. Onder meer daarover gaat de tentoonstelling in het Antwerpse ModeMuseum, Van Genua naar Antwerpen en terug of 'Genovanversaeviceversa'. Ze loopt nog tot 28 maart 2004, u leest er meer over in www.6minutes.net/womanmatters

Werken kost geld en al helemaal voor de Britse vrouwen met een gezin. Na aftrek van alle onkosten voor huishoudelijke arbeid en kinderopvang die ze maken, rest hen nog 10 procent van hun salaris. Dat ontstellend resultaat dook op in een onderzoek dat British Gas instelde naar de noden van huishoudens in de 21 ste eeuw. Halfweg augustus ondervroeg het marktonderzoeksbureau Brand & Issues daarover 500 werkende moeders. Het Verenigd Koninkrijk telt er alles samen 2,3 miljoen. Vier op tien van die vrouwen zijn full-time aan de slag, van de resterende groep die part-time werkt, combineert nog eens 60 procent twee deeltijdse jobs. De Britse vrouwen hebben een gemiddeld netto maandloon van 864 pond en geven 808 pond uit aan kinderopvang, schoonmaak, tuinonderhoud, ruitenwassen en strijken. Andere onkosten vallen in de bizarre rubriek 'schuld traktaties', hun kinderen 'compenseren' kost hen 44 pond. Moeders kopen ook geschenken voor familie en vrienden die tussendoor hun kinderen opvangen. In ieder geval zegt 89 procent van deze vrouwen dat ze hun salaris niet aan hen besteed is.

Het gezinsbudgetonderzoek van het Nationaal Instituut voor de Statistiek geeft een jaarlijks gemiddelde van 145,76 euro aan per huishouden voor huis- en dienstpersoneel en 79,10 euro voor andere diensten voor het huis. De kosten van kinderopvang bij een door Kind en Gezin erkende opvangdienst kunnen per kind en per dag uiteenlopen van 1,26 euro minimaal tot 22,40 euro maximaal en variëren met het inkomen en het aantal opgevangen kinderen. Een systematisch onderzoek naar de echte kost van buitenshuis werken, ontbreekt (nog). Een vaststelling is dat moeders steeds meer gaan werken. Volgens het Leuvense Steunpunt Werkgelegenheid, Arbeid en Vorming (WAV) werken nu acht op tien vrouwen tussen 25 en 40 jaar buitenshuis tegen 65 procent in 1990. Voor die stijging zorgden vooral de werkende moeders mét een partner. In 2000 werkt 86 procent van de vrouwen met één kind tegen 70 procent in 1990, de grootste groep (27 procent) heeft twee kinderen en daarvan werkt 81 procent tegen 62 procent in 1990, met drie kinderen of meer heeft 60 procent een job en in 1990 was dat slechts 43 procent. Van de alleenstaande moeders werkt 62 procent tegen 57 procent in 1990. Die snel aangroeiende bevolkingsgroep, 80 000 in 2000, noteert dus de kleinste stijging. Moeders alleen tussen 40 en 55 jaar oud werken dan weer wél voor 73 procent tegen 66 procent van de moeders uit die leeftijdscategorie met een partner. Het blijkt ook bij ons voor een jonge moeder niet evident om de kosten van werken alleen te dragen.

Andersglobaliste Naomi Klein ziet de 'War on Terror' niet zitten. In haar column in de Britse krant The Guardian schrijft ze: ,,Oorlog tegen terreur is een soort merknaam, een idee dat via een franchiseketen van regeringen kan worden verspreid en hen een vrijbrief geeft tegen terreurbewegingen maar ook tegen ongewenste immigranten, kritische journalisten en opposanten van allerlei slag''.
Bij een meerderheid van de Vlamingen zit er sinds de 11 september-terreur een deuk in het veiligheidsgevoel. Wat niet belet dat ook zij meer heil zien in preventie onder de vorm van meer ontwikkelingshulp (52 procent) en een eerlijker verdeling van materiële middelen en zich afkeren van de Amerikaanse aanpak. Dat blijkt uit een enquête van het tijdschrift MO (Mondiale Ontwikkeling). In verband met migratie spreekt 56 procent van de Vlamingen een voorkeur uit voor een wettelijk kader voor die mensen, gezien het grotere risico dat illegalen lopen op marginaliteit en criminaliteit. Het lijkt erop die Vlamingen alvast de regering bijtreden in haar geheime plannen voor regularisatie van 8.000 asielzoekers.
MO

Integratie betekent ook werken. SD Worx deed onderzoek naar de houding van de Belgische werknemers tegenover de verplichting van de overheid om aan bedrijven een bepaald quotum van allochtone medewerkers op te leggen. Jongeren en dertigers zien het minder dan ouderen zitten dat ze allochtone collega's krijgen, respectievelijk 65 en 77 procent. Allochtonen zijn meer welkom bij vrouwen dan bij mannen, 74 tegen 66 procent. Bijna de helft of 47 procent van de vrouwen spreekt zich ook uit voor quota. Volgens SD Worx refereert dit aan hun eigen historiek, ze bevestigen de nood aan specifieke druk om hun rechten kracht bij te zetten. 7 procent van de vrouwen meldt trouwens ooit met discriminatie te maken hebben gehad, niet op het moment van de aanwerving maar wel op vlak van salaris, doorgroeikansen en jobinhoud.

Iedereen lijkt op iedereen, in de metro, op de televisie, overal kom je hetzelfde schoonheidsideaal tegen, van ver of van dichtbij benaderd. Volgens Sander Gilman, een professor aan de University of Illinois legt de beeldcultuur nochtans geen dictaat op, het weerspiegelt en bevestigt enkel het ideaalbeeld dat mensen verkiezen en nastreven. Sander Gilman doceert sociologie en psychiatrie en leidt 'The Humanities Laboratory', een ideeënlabo met de bedoeling de schotten tussen humane en medische wetenschappen neer te halen. Hij interesseert zich voor het fenomeen 'schoonheid' in de mate dat het een antwoord geeft op de vraag hoe het bijdraagt aan de identiteit van individuen.
Elke tijd had zijn schoonheidsideaal en vroeger ging dat heel lang mee. Schilder- en beeldhouwkunst geven sinds de Renaissance eeuwenlang hetzelfde beeld weer. Vanaf de 19 de eeuw veranderde het zowat om de tien jaar en nu wisselt het voortdurend onder invloed van beeldcultuur en snelle communicatie.

Wat niet betekent dat we vandaag meer belang aan schoonheid hechten dan vroeger het geval was. In 'Making the body beautiful, a cultural history of aesthetic surgery', beschreef Gilman het ontstaan van schoonheidsingrepen in de 19 de eeuw, waar middenklassers met een beter uiterlijk hoger op de sociale ladder probeerden te klimmen werken. Met bijvoorbeeld een kwart miljoen Fransen en 8,5 miljoen Amerikanen die onder het mes gaan voor een beter uiterlijk, lijkt esthetische chirurgie een bijzonder hedendaags verschijnsel te zijn. Ook is het westers ideaal vandaag de norm en zelfs tot in Japan probeert men zich in die universele code in te schrijven: esthetische chirurgen moeten er neuzen verbreden en westerse ogen geven aan onzekere Japanners.
Maar altijd al heeft men gedacht iemand op zijn uiterlijk te kunnen beoordelen en steeds hield schoonheid verband met goedheid. Een knap uiterlijk is altijd het omhulsel van meer intelligentie, fijngevoeligheid en dwingt steeds meer respect af. Schoonheid is dan ook de sleutel voor professioneel en relationeel succes.
Meer over de betekenis van schoonheid en de evolutie van het ideaalbeeld in www.6minutes.net/womanmatters