juni 2003

woman matters more...

6minutes.net is een gesegmenteerde nieuws- en informatiekrant via e-mail. Bestaat uit meer dan een dozijn gratis
e-mailnieuwsbrieven, elk in een specifiek interessedomein. Een initiatief van Toon Lowette en Leo Van Dorsselaer.

GRATIS abonnement

OVERZICHT van alle titels

JAARREKENINGEN - databank

ARCHIEF van eerder verschenen edities

Uw PRIVACY 

ADVERTEREN in 6minutes.net

editie # 56 van 26 juni 2003

1 - Respect en venijn
2 - Lady Macbeth
3 - Kleine delicatesse...
4 - ...grote gevolgen
5 - Russische ruimtepioniers
6 - Pluk van de Petteflet

1 - Respect en venijn

Respectvol, met de nodige egards, zo worden politica of vrouwen met een frontfunctie in het bedrijfsleven meestal in onze pers benaderd. Een enkele keer is het zelfs uitkijken dat ze niet worden doodgeknuffeld en ze op hun sekseneutrale merites kunnen worden getaxeerd.
Niet zo in de Verenigde Staten waar de pers bepaald venijnig, pijnlijk persoonlijk en weinig inhoudelijk toeslaat als het om vrouwen in en om de politiek gaat. Het is nog even wachten om te zien hoe ze vrouwelijke kandidates in de aanloop naar de presidentsverkiezingen zal behandelen. In afwachting mogen kandidaat first lady's al de eerste oprispingen noteren. Theresa Heinz Kerry is miljonair en getrouwd met democratisch presidentskandidaat John Kerry. Die neemt Bush onder vuur; nu de vondst van de massavernietigingswapens in Irak uitblijft, vervalt dat motief voor de golfoorlog.
Theresa Kerry van haar kant is een intellectueel, spreekt vijf talen en houdt zich bezig met de problemen van vrouwen en hun pensioenen en het betaalbaar maken van medicijnen. Behalve dat zamelt ze geld in voor de financiering van leerstoelen over milieu-onderwerpen aan de Harvard universiteit. Niettemin spitst de pers zich toe op de botox-injecties die ze zich laat toedienen. Washington Post, New York Post en Boston Globe zijn het er roerend over eens dat ze te veel en te lang praat, dat ze zich niet laat muilkorven en dat ze een kwade tong heeft. Of ze haar echtgenoot daarmee een dienst bewijst? 'Een verstandige en gekwalificeerde vrouw is geen goede zaak voor een presidentskandidaat', zei Nixon in 1992 al. Theresa Kerry reageert er nu op met 'We weten dat Nixon niet gek veel contact had met wat een vrouw zou moeten zijn'. Maar de New York Times vindt dit een belediging voor een overleden president en zijn vrouw.

2 - Lady Macbeth

Mocht Kerry in 2004 de first lady van de Verenigde Staten worden, hoeft ze niet op een mildere toon te rekenen, integendeel. Hillary Clinton werd als 'koud, berekend en veel te ambitieus' omschreven. Trouwens, toen Bill Clinton eerst kandideerde werd ze in de geschreven pers vijftig maal betiteld als 'Lady Macbeth' én vergeleken met de moordenares uit 'Fatal Attraction'.
Nancy Reagan werd gesmaad omdat ze haar echtgenoot aanzette met Rusland te onderhandelen, het overgewicht van Barbara Bush lokte onheuse opmerkingen uit en Eleonor Roosevelt moest het ontgelden vanwege haar kleding, haar lichtjes vooruitstekende tanden en haar activisme.
Tenzij ze geketend in de kerker hangen, kunnen first lady's geen goede pers halen, is dan ook de vaste overtuiging van onderzoeksters aan de Rutgers universiteit die de berichtgeving over vrouwen in en om de politiek opvolgen.

3 - Kleine delicatesse...

Ook al heten ze reuzengarnalen, het blijven kleine hapjes. De reuzengarnalen komen vaak uit Zuidoost Azië waar ze in aquaculturen worden gekweekt. Dicht opeengepakt worden ze met pesticiden en antibiotica behandeld opdat ziekte geen kans zou krijgen en de winst voor de kweker maximaal is. De toevoegingen zijn niet afbreekbaar, wel toxisch en ze verhogen de resistentie tegen ziekte. Wat niet zonder gevolgen blijft voor de gezondheid van de kwekers én consumenten.
Het chemisch en organisch afval van de aquacultuur vervuilt de omliggende zee en kustgebieden. Bossen aan de rand van de zee verdwijnen en koraalriffen worden beschadigd. Grond- en bodemwater slinken en verzilten waardoor de productiviteit van de omgevende landbouwgrond daalt en de voedselzekerheid wordt verstoord. De bewoners van de kustgebieden zien hun drinkwater en water voor sanitair gebruik bedreigd.

4 - ...grote gevolgen

Garnalen die in farms worden gekweekt, hebben twee keer hun gewicht aan vis verorberd voor ze voldoende groot zijn om verkocht te worden. Ook de diertjes die niet uit een aquacultuur komen maar in volle zee zijn opgevist, veroorzaakten nogal wat verspilling. Voor één kilogram garnalen is er twintig kilogram 'ander leven' als bijvangst uit de zee naar boven gehaald. De lokale vissers moeten hongerig en werkloos toezien hoe op die manier hun zee wordt leeggevist. Hele gemeenschappen verhuizen. Verzet tegen de commerciële exploitatie van hun natuurlijke rijkdommen wordt met intimidatie, geweld, brandstichting en zelfs verkrachting beantwoord. Alleen al in Bangladesh zouden honderd vijftig mensen bij dergelijke disputen het leven hebben gelaten. De 'Environmental Justice Foundation' bracht de reis van de reuzengarnaal naar uw bord in kaart. Deze onafhankelijke internationale organisatie beschrijft en bestrijdt milieucrisissen. Meer informatie vindt u op http://www.ejfoundation.org. 

5 - Russische ruimtepioniers

Het is precies veertig jaar geleden dat de Russische Valentina Tereshkova als eerste vrouw in een baan om de aarde vloog. Op 16 juni 1963 werd de Vostok-6 vanaf de basis Baikonur in Kazakstan gelanceerd. Tereshkova maakte een driedaagse ruimtereis in een éénzit cabine, waarmee ze meteen bewees dat vrouwen even goed werk in de ruimte kunnen leveren als mannen. Svetlana Savitskaya was de eerste vrouw die een ruimtewandeling maakte, ze verliet de Salyut en bleef vier uur in open ruimte. Elena Kondakova woonde en werkte honderd negenenzestig dagen lang in het ruimtestation MIR en maakte er als eerste vrouw de jaarwisseling van 1994 naar 1995 mee.

6 - Pluk van de Petteflet

Zo nu en dan grijp je als ouder naar een 'pedagogisch' boek voor een antwoord op je vragen. Maar het gebeurt dat een kind, misschien is het je zoon of dochter wel, als een Pluk van de Petteflet in zijn rode kraanwagentje zijn eigenzinnige weg rijdt en het sluitend advies achter zich laat. Jeugdauteur Annie M.G. Schmidt en geestelijke moeder van Pluk bevestigde wat pedagogen aankondigden: het failliet van het 'maakbaarheidsoptimisme', het eind van het idee dat opvoeden een kwestie was van de juiste inhouden in je kind te stoppen om tot de gewenste output te komen. Vandaag zijn we het over input noch output eens. Daarvoor is de loop der dingen in de wereld zelf te grillig, er zijn gek veel antwoorden mogelijk.
Niet-opvoeden is onmogelijk: alleen al door samen te zijn met onze kinderen oefenen we invloed uit en door je niét met hen te bemoeien ook. De auteurs van 'Hoezo pedagogisch?' groepeerden zich onder de schuilnaam E.A. Godot en stellen zich op het standpunt dat "een uitdagende opvoeding een bescheiden opvoeding is. Je weet niet wat er van terechtkomt, maar er is sprake van grote, niet aflatende betrokkenheid en ook van openheid, voor het geval het een andere kant uitgaat dan je verwachtte of op het oog had." In tien essays heeft E.A. Godot het o.m. over 'kind van je tijd zijn', gedogen in opvoedingsperspectief, geweld, controle, de 'Ware' of de betekenis van relaties... Meer over deze benadering van opvoeding in http://www.6minutes.net/womanmatters/ 

editie # 55 van 12 juni 2003

1 - Nieuw sociaal contract...
2 - ...voor een harmonieus bestaan
3 - Telewerkende minister
4 - Medailles voor moeders
5 - Uitstel en onzekerheid voor Amina
6 - Hoe worden vrouwen 'fataal'?

1 - Nieuw sociaal contract...

De Nationale Vrouwenraad (NVR) heeft een lijstje opgesteld van tien prioriteiten voor de nieuwe regering, dit met de bedoeling om gelijkheid tussen vrouwen en mannen in de dagelijkse leefsituatie te bereiken door een geïntegreerde benadering. Niet tegen maar mét elkaar dus. Voor de prioriteiten in verband met werk en de combinatie ervan met het gezin, bepleit de NVR 'een nieuw sociaal contract'.
Meer volledige mensen worden, blijkt de achterliggende bekommernis te zijn. Voor vrouwen moet de economische en sociale zelfstandigheid nog groeien en voor mannen de zorgzelfstandigheid. Een greep uit beleidsvoorstellen terzake. Er is nood aan een sekseneutrale functieclassificatie als basis voor een gelijke beloning voor werk van gelijke waarde. Een jaarlijkse 'sociale balans' en een 'verslag gelijke kansen' zou een duidelijk beeld van instroom- en doorstroommogelijkheden in bedrijven en openbare instellingen kunnen geven. Verder zouden de ondernemingsraad en het comité voor preventie en bescherming ook toezicht moeten houden op een gezinsvriendelijke en sekseneutrale bedrijfscultuur.

2 - ...voor een harmonieus bestaan

Sociaal Europa staat op zijn kop in het perspectief dat we met z'n allen langer zullen moeten werken. Maar dan wel anders werken, lijkt de NVR te denken. Door collectieve arbeidsduurverkorting moet op termijn de 32-urenweek worden gerealiseerd zonder vermindering van het equivalent aan full-timebanen. Een tijdskrediet van vijf jaren moet een algemeen recht worden van de individuele werknemer en de pensioenrechten ongemoeid laten. Vrouwen zouden tot drie maanden borstvoedingsverlof bovenop het zwangerschapsverlof moeten kunnen genieten. Op lange termijn dient men te streven naar een vaderschapsverlof van 8 weken.
Speciale projecten moeten typische mannensectoren meer toegankelijk maken voor vrouwen én omgekeerd. Tenslotte vraagt de NVR dat het vrouwelijk ondernemerschap speciaal wordt gestimuleerd: vrouwelijke starters moeten bijzondere aandacht krijgen, het sociaal statuut van de ondernemer kan worden verbeterd en vooral gezinsvriendelijker worden gemaakt. Ook aan de discriminatie van vrouwelijke ondernemers i.v.m. de financiering van hun zaak moet een eind worden gemaakt.
De NVR wijst erop dat de economie ten dienste van de mens staat, het streven naar winst en rendement is legitiem maar niettemin ondergeschikt aan de eerste doelstelling. De welvaart mag niet blind worden nagestreefd ten koste van het welzijn. De flexibiliteit die van werknemers wordt geëist moet steeds in die context worden afgewogen. Meer info op http://www.amazone.be  en http://www.vrouwenraad.be 

3 - Telewerkende minister

'Tele(thuis)werk moet op sekseneutrale wijze worden geregeld', dat staat ook in de rubriek tewerkstelling van het 'nieuw sociaal contract' dat de NVR voorstaat. Door de verjongingsoperatie in de Vlaamse regering komt E-governement en Economie in handen van Patricia Ceysens (VLD) die speciaal oog heeft voor het e-aspect. Ze vindt telewerken de toekomst en zelfs als minister moet het zo nu en dan kunnen, denkt ze. Toen ze vorig jaar moeder werd wou ze tijdens haar bevallingsverlof het parlementswerk via internet verder zetten, dat het niet werd toegestaan frustreerde haar. Ceysens' politieke loopbaan die in 1995 begon, staat in het teken van haar belangstelling voor het gezin. Ooit bepleitte ze 'ouderschapstraining', en de combinatie werk en gezin is al langer haar stokpaardje. Nu is ze van plan om vrouwvriendelijke accenten te leggen. Benieuwd hoe die persoonlijke ervaring en aandachtspunten zich in haar beleid weerspiegelen. Heel relevant zouden wij het vinden mocht ze ook een dagboek bijhouden en publiceren over haar dag-in-dag-uit leven als minister-moeder met thuiswerkervaring. 'Hoe doet ze dat', is immers de vraag die ons interesseert. Het antwoord kan meer inspireren dan beleidsnota's.

4 - Medailles voor moeders

Zou telewerk iets veranderen aan de vaststelling van Shelley Taylor, hoogleraar sociale en gezondheidspsychologie aan de Universiteit van Californië? Zij heeft het stressniveau opgemeten bij werknemers die thuiskomen van hun werk. Mannen voelen het stressniveau al snel zakken en ook vrouwen die alleen wonen komen vlug tot zichzelf. Bij getrouwde vrouwen en moeders blijft de stress hoog tot ze 's avonds laat al hun taken hebben afgewerkt.
Werken en moederen blijft nog wel even uitdaging, zij het een boeiende.
Al zorgt de uitdaging onmiskenbaar voor een steeds dalend kindertal per vrouw in de westerse wereld.
President Chirac meent dat probleem, in Frankrijk bedraagt het gemiddeld kindertal 1,9 per vrouw, met de Franse slag te kunnen oplossen. Zoals gebruikelijk sinds 1920 toen de populatie door de eerste wereldoorlog gedecimeerd was, reikte hij ook dit jaar medailles uit aan heldinnen die veel kinderen baren en grootbrengen. Vroeger kregen moeders goud voor een kindertal van acht of meer, zilver voor zes en zeven, en brons voor vier en vijf kinderen. Vandaag moeten fanatieke moeders het stellen met één medaille voor alle categorieën. Om met zijn tijd mee te gaan duwde Chirac er een gedurfde versoepeling door, waar de heldinnen vroeger Frans, gehuwd en van hoge morele waarde moesten zijn, komen nu ook allochtone, gescheiden of alleenstaande moeders in aanmerking.

5 - Uitstel en onzekerheid voor Amina

Het beroep van Amina Lawal, de Nigeriaanse die voor 'overspel' tot steniging is veroordeeld, was voorzien voor 3 juni en is uitgesteld tot 27 augustus. Voor haar advocate Hauwa Ibrahim is het zaak om nieuwe gronden te vinden waarop ze een vrijspraak voor haar cliënte krijgt. Voor vijf andere vrouwen is haar dat gelukt. Ook voor Amina is de kans klein dat het vonnis ooit wordt uitgevoerd. De twee veroordelingen liepen voor rechtbanken die oordelen op basis van het islamitische strafrecht of sharia. Amina is er veroordeeld omdat ze zogenaamd zelf heeft bekend. Ibrahim klaagt de intimidatie aan waarmee Arabische rechters de vrouwen aanpakken. Amina die geen Arabisch spreekt heeft bevestigend geantwoord op een vraag die ze niet begreep. Advocate Ibrahim, zelf een moslimvrouw, blijft zich inzetten opdat de wet correct zou worden toegepast.
Wordt Amina niet vrijgesproken door de rechtbank in de noordelijke en moslimgedomineerde deelstaat Katsina, dan kan ze in beroep gaan bij een federale rechtbank die zich baseert op het Romeins recht en dus niet de sharia toepast.

6 - Hoe worden vrouwen 'fataal'?

'Fatale vrouwen' heten de ondergang van de man te zijn. Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen laat de 'Fatale Vrouwen' zien in de gelijknamige tentoonstelling. Vrouwen uit de bijbel, de oudheid en haar mythen, maar ook 'onschuldige' burgervrouwen uit de tweede helft van de 19 de eeuw naast vampieren en harpijen. Schilderijen, etsen en tekeningen dateren uit die periode want toen werd de vrouw 'fataal', niet enkel in de beeldende kunst maar ook in de literatuur, het theater en de opera. Door de manier waarop de mannelijke kunstenaar naar de vrouw keek, ontstond een nieuwe realiteit, die van de 'fatale vrouw'. In welke tijd, waarom en voor wie werden vrouwen 'fataal', is de vraag die we ons stellen. Meer in de rubriek 'Kunst' van 'Woman Matters More...' op http://www.6minutes.net/womanmatters 

6minutes woman matters is een uitgave van Grid Electronic Publishing Consultancy
Coördinatie: Toon Lowette en Leo Van Dorsselaer
e-mail: info@6minutes.net
Redactie: Marleen De Geest - Reacties en persberichten: mdg@6minutes.net