Gematigde alcoholconsumptie heeft volgens allerlei studies een positieve invloed op hart- en bloedvaten. Maar de kans bestaat dat het minder goed is voor de hersenen. Een studie van Johns Hopkins University stelde toegenomen atrofie (afsterving) van de hersenen vast bij mensen van middelbare leeftijd die alcohol drinken. De studie onderzocht de hersenen van 1.909 personen van rond de 55 die werden ingedeeld volgens hun drinkpatronen. De onderzoekers stelden een duidelijke correlatie vast tussen atrofie van de hersenen en alcoholconsumptie. Gelukkig was de mate van atrofie in alle gevallen eerder beperkt. Gematigde alcoholconsumptie mag dan goed zijn voor het hart, krimpende hersenen moet je er blijkbaar voor lief bijnemen. Eerder dit jaar bleek uit een andere studie dat gematigde alcoholconsumptie (één tot zes glazen per week) de kans op dementie met 35% verminderde. De auteurs van die studie hebben kritiek op de nieuwe studie van Johns Hopkins University. Zij menen dat de vastgestelde atrofie niet significant uitstijgt boven de foutmarge in de studie. Misschien valt het dus allemaal nog mee.

De Franse milieugroep Robin des Bois beschuldigt de producenten van Beaujolais nouveau van een overmatig gebruik van pesticiden. "De Beaujolais [regio] produceert meer vervuild water dan wijn," aldus de milieugroep. Zes rivieren in de streek zijn sterk vervuild met pesticiden. In Lucernay is het water in de rivieren Azergues en Saône niet meer geschikt voor menselijke consumptie, zelfs niet nadat het gezuiverd wordt. Tijdens de oogst lozen de wijnmakers tot vijf keer meer water dan normaal, een hoeveelheid die de zuiveringstations niet kunnen slikken, waardoor rauwe chemicaliën in het oppervlaktewater stromen. De l'Union interprofessionnelle des vins du Beaujolais (UIVB) verdedigt zijn leden met het argument dat ze sinds 1997 opereren binnen de beperkingen van de Franse wet. In zes jaar tijd is de polutie met 98 procent verminderd. Het probleem is echter dat de kleinere wijnmakers tot voor kort geen milieumaatregelen namen (zoals plaatselijke zuivering van lozingswater). Zij zijn nochtans verantwoordelijk voor zestig procent van de productie van Beajolais nouveau. Tegen 2006 moeten ook deze kleinere wijnmakers milieumaatregelen nemen.
Robin des Bois

Op 24 november arresteerde de politie van Parijs een 47-jarige respectabele antiekhandelaar, die 's nachts zeldzame en dure wijnen stal uit de wijnkelders van rijke Parijzenaren. De 'gentleman-inbreker' koos alleen de zeldszaamste wijnen, die hij dan zo snel mogelijk verkocht. Toen de politie hem arresteerde, was hij nog in het bezit van duizend flessen, waaronder Chateau Petrus en d'Yquem. Sommige flessen waren tachtig jaar oud.

Bijna zeventien procent (16,7%) van alle voedselexport in Italië komt voor rekening van wijn. Dat blijkt uit cijfers voor 2002 die openbaar werden gemaakt op de Internationale Expo voor Wijnmachinerie (SIMEI) in Milaan. De Italiaanse wijnproductie vertegenwoordigt een totale waarde van 8 miljard euro, waarvan 3 miljard euro voor de export.

Het Informatiebureau voor Duitse Wijn vernieuwde zijn informatieve site over Duitse wijn. De site is beschikbaar in een Nederlandstalige en in een Franstalige uitvoering. Je vindt er regelmatig bijgewerkt nieuws, een interactieve importeurscatalogus en een aanklikbare kaart van de Duitse wijngebieden. De importeurscatalogus geeft een overzicht van welke domeinen door welke (Belgische) importeur worden vertegenwoordigd. Verder vind je op de site ook veel achtergrondinfo over de Duitse wijnwet, de wijngebieden, druivensoorten, wijn-spijs combinaties en niet te vergeten de kwaliteitscategorieën. Via links kun je verder surfen naar meer gespecialiseerde websites.
Duitse Wijn

Mogen we voor één keer onze eigen klok luiden? Op 15 december verschijnt bij Stichting Kunstboek in Brugge het kookboek La cucina è bella, geschreven door Jozef Schildermans, hoofdredacteur van deze nieuwsbrief, en Fabio Marangon, kok van restaurant cucinamarangon in Turnhout. 'La fantasia dei poveri', de verbeelding van de armen: zo omschrijven de bewoners van de Noordoost-Italiaanse Veneto-streek hun keuken. Tot aan de Tweede Wereldoorlog leefde het merendeel van de bewoners in bittere armoede. Zelfs de armste keuterboer herinnerde zich echter het grootse verleden van Venetië, dat eeuwenlang de meest sublieme ('serenissima') voordeur van Europa was. Luxegoederen, kostbare specerijen uit het Oosten en begerenswaardige nieuwe ingrediënten uit Amerika vonden via Venetië hun weg naar de rest van Europa.
De Italiaans-Vlaamse kok Fabio Marangon kookt in zijn Venetiaanse restaurant cucinamarangon in Turnhout al vijftien jaar gerechten uit de Noordoost-Italiaanse keuken. Fabio legt de nadruk op een lichtere interpretatie van traditionele Italiaanse volksbereidingen, zonder daarbij de authenticiteit uit het oog te verliezen. Het boek neemt je mee op culinaire ontdekkingsreis langsheen de acht basisingrediënten van de Venetiaanse en Noordoost-Italiaanse keuken. Elk hoofdstuk start met een stukje warenkennis, met tips over aankoop, gebruik en bewaring van deze basisingrediënten. Bij elk gerecht hoort ook een wijntip, met typische wijnen uit de streek. Verspreid doorheen het boek staan drie bijdragen over producenten van ambachtelijke Venetiaanse rijst, aceto balsamico tradizionale de Modena en geaffineerde kazen uit Treviso. Eerder deze maand verscheen bij dezelfde uitgever een andere kookboek van Nest Mertens en Jozef Schildermans over het tweesterrenrestaurant La Bergerie in Namen. Deze luxueuze uitgave verscheen zowel in het Nederlands als in het Frans. Bart Van Leuven verzorgde voor beide boeken de fotografie.

La Bergerie, maison de bouche. De smaak van traditie. / Nest Mertens & Jozef Schildermans. Fotografie: Bart Van Leuven. - Oostkamp: Stichting Kunstboek, 2003. - 160 p.: ill. - ISBN 90-5856105-4. 60 € (Franse en Nederlandse edities).

Ooit afgevraagd hoe wijnmakers in warme landen er in slagen om aromatische Sauvignon Blanc te produceren? Van deze druif is immers bekend dat de aroma's zeer vlug vervliegen bij zeer warm weer. Synthetische aroma's schijnen voor sommige wijnmakers dé oplossing te zijn. In Zuid-Afrika doen nu sterke geruchten de ronde dat een aantal wijnmakers dergelijke synthetische aroma's toevoegt, niet alleen aan Sauvignon Blanc maar ook aan andere wijn. De Zuid-Afrikaanse Wine And Spirits Board is in elk geval met een onderzoek gestart. Wijnexpert Michael Fridjhon beweert dat op wijnfestivals regelmatig synthetische aroma's en smaakstoffen 'onder tafel' worden verkocht. De producten zijn ook vrij te koop op het internet.

Montravel Rouge, een van de nieuwste AOC's in Frankrijk, krijgt in de nieuwste editie van de Guide Hachette des Vins een pluim. Volgens de gids is de wijn bijna identiek aan zijn naaste buur Pomerol voor een twee tot drie keer lager prijskaartje. De nieuwe AOC heeft unieke regels die in Frankrijk voorlopig alleen nog worden toegepast in de AOC Champagne. Of een wijn het AOC-label Montravel Rouge mag dragen, wordt immers pas beslist nadat hij is gebotteld. Een proefpanel beoordeelt of de wijn voldoet aan de AOC-kwaliteitsregels. Ook wordt de bewaarbaarheid van de wijn getest. Een wijn die er in kwaliteit op achteruit gaat, wordt het daaropvolgende jaar de AOC-status ontnomen. Montravel Rouge dient voor 50% uit Merlot te bestaan, maar sommige Montravel's bevatten tot 90% Merlot, de dominerende druiven in de buur-AOC's St.-Emilion en Pomerol.
Vins de Montravel & Haut Montravel

Volgens het Nationaal Instituut voor de Statistiek (NIS) is wijn (inclusief champagne en schuimwijnen) aan een stille, maar onmiskenbare opmars bezig in België. Het verbruikt steeg in 2001 opnieuw, van 21 naar 21,5 liter per persoon per jaar. In 1980 lag het gemiddelde verbruik per hoofd op 20,6 liter. De stijging is vooral te danken aan een hogere omzet van restaurants en drankgelegenheden. Het thuisverbruik daalde in Vlaanderen en Wallonië, maar niet in Brussel.
De Belg dronk in 2001 verder gemiddeld 135 liter koffie, 127,1 liter water, 112,3 liter frisdrank, 97,1 liter bier, 61,3 liter melk, 30,6 liter vruchtensap en groentesap, 11,2 liter thee, 3,4 liter sterkedrank en 2,9 liter chocolademelk. In vergelijking met 2000 nam de consumptie van water, koffie, thee, wijn en vruchtensap toe en die van bier, frisdrank, melk en chocolademelk af. Op langere termijn is vooral het verbruik van vruchtensap sterk gestegen; er is sprake van een verdriedubbeling (plus 206 procent) op tien jaar tijd. Ook chocolademelk (stijging van meer dan 40 procent), water (plus 33,2 procent), frisdrank (plus 26,5 procent) en wijn (plus 16,8 procent) wordt in grotere hoeveelheden gedronken dan tien jaar geleden. De consumptie van bier daalde met ongeveer een vijfde. Ook thee (min 13,8 procent) en koffie (min 9,7 procent) kennen een terugval.
NIS

De Schotse krant The Scotsman publiceerde in zijn zondagseditie een artikel over de hoge prijzen voor wijn in de Schotse restaurants. 'In sommige restaurants betaalt de gast een ongelooflijke 335% méér dan de groothandelsprijs voor een fles wijn', zo klaagt de journalist van dienst. Wellicht is de betrokken journalist nog nooit in een Belgisch restaurant geweest, want dergelijke vermeerderingen zijn ook bij ons schering en inslag. De Scotsman bestudeerde de wijnkaart van twintig restaurants en berekende de vermenigvuldigingsfactor voor een staal van honderd wijnen. In The Witchery by the Castle in Edinburgh betaal je 480 pond (670,44 euro) voor een 375 ml fles van Yquem 1979. Een 750 ml fles kost echter bij de Schotse groothandel maar 207 pond (289,13 euro)! De 'mark-up' is in dit geval 335 procent.
Ook bij goedkopere flessen wordt er flink doorgeteld. Prijzen van 12 pond voor flessen die minder dan 5 pond kosten bij de groothandel zijn eerder regel dan uitzondering. Dat is nog altijd een vermeerdering tot 125 procent. Bij de Let's Eat Bistro in Perth kost de Chileense Concha y Toro Chardonnay 2001 11,5 pond, terwijl die te koop is voor 3,51 pond bij de groothandelaar. Dat is een vermenigvuldigingsfactor van 228 procent.
De Schotse restaurateurs verdedigen zich op dezelfde manier als de Belgische: 'We moeten wel serieuze winst pakken op wijnen want aan het eten verdienen we niet genoeg.' Consumentenvertegenwoordigers pleiten voor een standaard vermenigvuldigingsfactor die voor het hele land zou gelden, zodat de klant ten minste weet waaraan hij zich mag verwachten.
Scotsman

Eind oktober proefde ik samen met de leden van de wijnclub 'Vino Pellite Curas' wijnen uit de hiel van Italië. Hier liggen de provincies Campania, Puglia, Basilicata en Calabria en de wijnen zijn er rustiek en alcoholrijk. De betere exemplaren zijn echter ook heel fruitig. Vooral de Primitivo-druif is aan een opgang bezig. Deze druif is naar verluidt familie van de Amerikaanse Zinfandel en maakt vergelijkbare aromatische, fruitige, alcoholische wijnen om jong te drinken. De oudere wijnen in de proeverij scoorden niet goed en bevestigen de opvatting dat je de wijnen uit deze streek best zo jong mogelijk drinkt.
De best scorende wijn, Masseria Levelli Pezzo Morgana 2001, was wellicht niet toevallig ook de duurste. 22 euro bij importeur Licata is evenwel ruim aan de hoge kant voor de geboden kwaliteit en het beperkte verouderingspotentieel. In een fruitigere, simpelere stijl is de Ricorda Salice Salentino 2001 uit Colruyt aan 5 euro een waar koopje. Voor de vergelijkbare Fattoria Fiamingo Dalmiro 2002 van de Vlaamse wijnmaker Jan Theys moet je meer dan dubbel zoveel neertellen bij importeur Licata. Fattoria Fiamingo is gevestigd in Toscane, maar koopt de druiven voor sommige van zijn wijnen in Zuid-Italië en vervoert die dan naar Toscane. Over het algemeen vond ik de prijs voor de meeste flessen naar verhouding tot de kwaliteit aan de hoge kant. Ook in het goedkopere segment van de wijnmarkt lijkt Italië zichzelf uit de markt te prijzen.
Alle proefnotities
Licata
Colruyt

Het domein van G.D. Vajra is gevestigd in Vergne, een deelgemeente aan de westkant van Barolo in Piemonte. De Azienda werd in 1972 opgericht door Aldo Vaira, die ze tot op vandaag uitbaat met behulp van zijn vrouw en zoon Giuseppe. Vajra is eerder een aanhanger van de traditionele manier van wijnmaken in Piemonte, hoewel hij een matig houtgebruik niet uit de weg gaat, wanneer daar een goede vinologische reden voor is. De filosofie van het huis is dat de wijngaarden de wijn maken en dat je de wijn in de wijnmakerij alleen maar kunt verknoeien door een te veel aan manipulatie. De wijngaarden van Vajra liggen in Barolo en La Morra en zijn gekenmerkt door hun een relatief grote hoogte (meer dan 400 meter, tot 600 meter voor de hoogstgelegen wijngaarden). We proefden het volledige gamma van het huis en waren onder de indruk van de volgehouden kwaliteit. Extra geslaagd vonden we de Barolo Bricco delle Viole 1999 en de Barbera d'Alba Superiore 2001. Vajra maakt ook een van de beste Freisa's uit Piemonte, de Kyé, op basis van een nu bijna verdwenen druif die ooit de meest aangeplante was in de streek. De wijnen van Vajra zijn bij ons onder andere verkrijgbaar bij Civiltà dei Bere in Antwerpen.
Alle proefnotities
Civiltà dei Bere

Nieuw: Voortaan zullen in 6minutes wine en op www.wijnidee.be ook bijdragen verschijnen van Ive Marx. U herkent ze aan de initialen (IM).

De VTB-VAB Wijnclub Gent viert zijn twintigste verjaardag met de Belbeur, een wijnbeurs waarop een vijftiental wijnbouwers uit het buitenland met Belgische roots zullen aanwezig zijn. Uiteraard stellen ze hun wijnen voor aan de bezoekers. Deze beurs vindt plaats in het Dienstencentrum Gentbrugge, Braemkasteelstraat 35 te 9050 GENTBRUGGE (vlakbij de afrit van de autosnelweg) op de volgende dagen:
op 06.12.2003 van 10 u. tot 20 u.;
op 07.12.2003 van 10 u. tot 18 u..
De toegangsprijs is zeer democratisch: 5,00 EUR, degustatieglas inbegrepen.
Wijnkring

Ooit werd ook de kwaliteit van de Centraal-Europese wijnen geroemd. Het communisme maakte daaraan een einde. Nu verschillende Centraal-Europese landen klaarstaan om de EU te vervoegen zal ook hun wijnindustrie zich moeten voegen naar de Europese regels. De kwaliteit zal er naar verwachting fors op vooruitgaan. Sommigen dromen van "nieuwe" Europese wijnen die het succes van de "nieuwe wereldwijnen" kunnen evenaren. Volgens een artikel in EUbusiness staat Hongarije momenteel het verst in de sanering van zijn wijnindustrie. Het land is bij ons nog steeds bekend voor zijn zoete Tokaj's, maar produceert ook massa's droge witte en rode wijn. Twintig procent van de Hongaarse wijngaarden is nu al in het bezit van buitenlanders, waaronder grote conglomeraten zoals Henkel (Duitsland) en Axa (Frankrijk). Na Hongarije wordt er ook veel verwacht van Roemenië en Bulgarije. Dat de nieuwe, strengere EU regels wellicht ook zullen leiden tot het sluiten van een aantal wijnbedrijven en tot werkeloosheid onder minder kwaliteitsbewuste wijnboeren vermeldt het EUbusiness-artikel evenwel niet.
EUbusiness

Hoe zoekt en vindt u op het net?

Klik hier voor de vragenlijst

De invloedrijke Amerikaanse wijncriticus Robert Parker vertelde de Franse krant Sud Ouest 'blij verrast' te zijn met de kwaliteit van het oogstjaar 2002 in Bordeaux. Volgens Parker produceerde de rechteroever (van de Garonne) de zwakste wijnen (daar liggen de appellaties Pomerol en Saint-Emilion). Volgens Parker redde de warme nazomer van 2002 de oogst. Vooral Cabernet Sauvignon gebaseerde wijnen konden daarvan profiteren. De Merlot-wijnen van (vooral) Pomerol waren veel minder succesvol in 2002. Nogal wat Saint-Emilions vertonen bovendien te veel extractie en missen het fruit van 1998 en 2000. Parker noemde sommige wijnen zelfs ronduit bitter. In de Graves moet je volgens Parker de echte succesverhalen zoeken in 2002. Ook Pauillac deed het uitstekend. De wijnen benaderen er de kwaliteit van 2000. De witte wijnen zijn goed, maar niet uitzonderlijk. Parker waarschuwde wel dat het moeilijk zal zijn om 2002 te verkopen. Nogal wat mensen investeerden immers zwaar in 2000. Bovendien is er, voor wat betreft de Amerikanen, het bijkomende probleem van de sterkte van de euro tegenover de dollar. En de geruchten nemen toe dat 2003 in Bordeaux wel degelijk een zeer goed maar in volume beperkt oogstjaar zal zijn.
Parker

Nu de wijndruiven in grote delen van Frankrijk zijn geoogst, sijpelen de eerste officiële statistieken binnen. Het Franse ministerie van landbouw verwacht dat er in 2003 vijftien procent minder Franse wijn zal worden geproduceerd. De kwaliteit zou echter goed tot zeer goed zijn, dankzij het uitstekende weer, dat ook tijdens de oogst op de meeste plaatsen stand hield. Naar verwachting zal Frankrijk in 2003 48,06 miljoen hectoliter wijn produceren. Gemiddeld lag de jaarproductie de afgelopen vijf jaar op 56,85 miljoen hectoliter. In 2002 bedroeg de totale Franse wijnproductie nog 51,97 miljoen hl. Het is van 1991 geleden dat de Franse wijnproductie nog zo laag lag. De kwaliteit ziet er overal goed uit, met hoge alcoholgehaltes en lage aciditeit.

De enorme hitte van de afgelopen zomer is verantwoordelijk voor een daling van de Spaanse wijnproductie met drie miljoen hectoliter. Dat meldt de COAG, de Spaanse 'boerenbond'. COAG denkt dat de wijnproductie in Spanje zal uitkomen op 39 miljoen hectoliter. Dat is ongeveer hetzelfde als in 2002 (39,4 mio hl), maar het is wel drie miljoen hl lager dan de verwachtingen. De enorme hitte in bepaalde streken van Spanje beschadigde zelfs de wijnstokken, zodat er ook in de komende jaren sprake zal zijn van een verminderde wijnproductie. De kwaliteit zou wel goed zijn.

Er gaat geen jaar voorbij of er staan weer een paar nieuwe (al dan niet zelfuitgeroepen) sterren aan het snel expanderende Spaanse wijnfirmament. De proeverijen van o.a. La Buena Vida geven regelmatig een goede staalkaart van wat Spanje vandaag te bieden heeft en dat is bepaald indrukwekkend. De vraag die velen zich stellen: hebben deze ‘nieuwe’ wijnen bewaarpotentieel? Je zou denken van wel: veel Spaanse wijnen van de nieuwe lichting zijn professioneel gemaakt, met de nodige techniek en heel wat oenologische kennis. Je zou bovendien hopen van wel: de prijzen moeten dikwijls niet onderdoen voor wijnen met een bewezen verouderingspotentieel. Toch duiken hier en daar berichten op die twijfels laten rijzen. Zo zouden de wijnen van het met lof (en Parker-punten) overladen Rioja-domein Artadi, van het superjaar 1994 dan nog wel, niet helemaal evolueren zoals verhoopt. Een paar dagen geleden opende ik de Mas Vilella 1998 van Jané Ventura. Dit is één van de twee 'topcuvees' (zo wordt toch gesteld) van dit domein uit de Penedès, dat overigens een mooi gamma vriendelijk geprijsde wijnen aanbiedt. Ik was verbaasd over de graad van evolutie van deze niet echt goedkope Cabernet Sauvignon van nauwelijks vijf jaar oud. De wijn ziet eruit, ruikt en smaakt als een wijn die dubbel zo oud is. De kleur is een geëvolueerd rood. De indruk van vergevorderde maturiteit wordt nog versterkt in de neus. Maar het is vooral in de mond dat de wijn (deze fles althans) zijn beste tijd lijkt te hebben gehad. Het fruit is vermoeid en duidelijk verschraald. De alcohol domineert - 14,5 staat op de fles en zo proeft het ook. Ik kan me moeilijk voorstellen dat deze wijn nog heel veel jaren voor de boeg heeft, hoewel de producent een potentiële bewaartijd van minstens 10 jaar suggereert... (IM)
La Buena Vida
Jané Ventura
Dossier Spanje op Wijnidee