Van 15 september tot 1 februari 2004 vindt in het Nederlands Wijnmuseum te Arnhem de expositie plaats “Wat en waaruit dronken onze voorouders”. De expositie geeft een overzicht van vele gebruiksvoorwerpen en dranken die ons volk gebruikte om meer dan de dorst te lessen. De aanleiding van deze tentoonstelling is de Erasmusprijs 2003, die werd toegekend aan de Britse culinair historicus Alan Davidson. Op het gezamenlijke initiatief van de Nederlandse Museumvereniging én de Stichting Preamium Erasmianum besloten meer dan veertig musea aandacht te zullen besteden aan spijs en drank (hier vind je een overzicht van alle tentoonstellingen). Dat het drankgebruik een onderscheidend ingrediënt van een cultuur is, wordt tijdens de expositie in het Wijnmuseum wel duidelijk. Zo had drank op het gebied van het volkswelzijn een duidelijke functie: in plaats van verontreinigd water was het beter bier en wijn te drinken. Daarnaast was drank een middel om zich tegen het gure weer te wapenen. In de loop der tijden werd ter preventie of genezing van ziekten niet alleen wijn voorgeschreven, maar zag menig elixer en likeur om die reden het levenslicht. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan drank als onderdeel van rituelen of tradities. Maar ook ter begeleiding van de maaltijd speelt drank - en met name wijn - een voorname rol. Iedereen die tijdens de Nederlandse Nationale Wijnweek van 29 september tot en met 5 oktober een wijnfles, wijnglas of kurkentrekker uit grootmoeders tijd inlevert, krijgt gratis toegang tot het museum.
Nederlands Wijnmuseum

Wetenschappers van de Tufts University in het Amerikaanse Boston hebben een groep chemische stoffen gevonden die mogelijk verantwoordelijk zijn voor het cholesterolverlagende effect van rode wijn. Dit wordt gemeld door HealthDayNews. Eerdere studies vonden al een mogelijk verband tussen de consumptie van rode wijn en een verlaging van de kansen op hart- en vaatziekten. Tot nu toe dachten wetenschappers dat die positieve invloed te danken was aan de molecule resveratrol alias 3,5,4'-trihydroxystilbene, een antioxidant, waarvan wetenschappers eerder vaststelden dat ze de levensverwachting van fruitvliegen met zeventig procent verlengt (Nature, augustus 2003).

De oogst op het 1er cru chateau Haut-Brion in Bordeaux begon op 13 augustus. Het is de vroegste start van de oogst sinds mensenheugenis. In 1893 was er ook een vroege oogst, maar die startte pas twee dagen later, op 15 augustus. Haut-Brion startte met de oogst van 2,5 hectare Sauvignon-Blanc waarmee de witte wijn van het chateau wordt gemaakt. De druiven halen een potentieel alcoholgehalte van 14 graden en zijn dus superrijp. Daarna volgt de Sémillion, zo meldt de krant Sud-Ouest. De naburige domeinen in Pessac-Leognan zullen hun oogst ook veel vroeger dan gewoonlijk starten. Deze week zullen naar verwachting alle domeinen in de regio gestart zijn met de oogst van hun witte druiven. Met de rode wordt de week daarna gestart.

Wijnbouwers in Duitsland, Italië en Frankrijk hopen op een goed tot uitstekend oogstjaar. Als het uitstekende weer aanhoudt dan zal de oogst her der werken vroeger beginnen dan normaal. De aanhoudende hitte en droogte verbeteren bovendien de kwaliteit van de druiven, terwijl voorjaarstormen her en der voor een natuurlijke uitdunning zorgden. Tijd om te beginnen te sparen? Lees er alles over in ons overzichtsartikel "2003 op weg naar een superjaar?" dat nu op de website staat. Naarmate ons nieuwe berichten bereiken over de oogst 2003 zullen we dit overzicht aanvullen cq. corrigeren.
2003 superjaar?

Spanjaarden drinken nog maar half zoveel wijn als dertig jaar geleden, zo meldt AFP. Bier profiteerde van die achteruitgang: het verbruik ervan verdubbelde. In de jaren zeventig van de vorige eeuw goot elke Spanjaard gemiddeld zeventig liter wijn door de keel. Vandaag is dat nog maar dertig liter. Het bierverbruik verdubbelde in dezelfde periode tot 65 liter per jaar. Eén van de belangrijkste redenen voor de dalende wijnconsumptie zijn de stijgende prijzen. Natuurlijk ging de kwaliteit van de Spaanse wijn er op dertig jaar op vooruit. We kunnen dus alleen maar hopen dat de gemiddelde Spaanse wijndrinker misschien minder, maar zeker betere wijn drinkt.

Champagnehuis Laurent-Perrier en zeevruchtenspecialist La Bretagne lanceren een zomeroesterscampagne. De zomeroester uit Bretagne bezit een unieke chromosomensamenstelling, die maakt dat ze op het hoogtepunt van smaak is in de zomer. Horecazaken krijgen speciale kortingen op bestellingen van 24 flessen Laurent-Perrier Ultra Brut en 100 La Bretagne zomeroesters. Ze kunnen hun klanten voor een mooie prijs een coupe Ultra Brut voorschotelen in combinatie met zes zomeroesters. De actie loopt tot eind september. De L-P Ultra Brut is een "brut nature" champagne zonder dosage, dat wil zeggen zonder toevoeging van suiker. In Spanje zijn "brut nature" Cava's al langer populair. Minder mensen weten dat ook in Champagne vroeger "Grand Vins Sans Sucre" werden gemaakt. L-P (opgericht in 1812) stond er in de 19de eeuw zelfs om bekend. In 1981 lanceerde het huis opnieuw een dergelijke ongesuikerde champagne, de "blauwe" Ultra Brut. De huidige actie moet deze frisse en delicate champagne meer bekendheid geven. De L-P Ultra Brut is een assemblage van 55% Chardonnay en 45% Pinot Noir gekozen uit 15 crus en gemaakt op basis van zeer rijpe oogsten. Van deze niche-champagne worden jaarlijks ongeveer 150.000 flessen gebotteld.

Velen hopen dat 2003 in de annalen zal geschreven worden als het beste wijnjaar sinds 1947. Het is echter nog veel te vroeg om daar al uitspraken over te doen. Kijk wat er gebeurde met 1993 in het merendeel van Europa: een zeer natte en koude september verknoeide een potentieel goede oogst. Heel wat kastelen en domeinen bottelden waterachtige wijnen met een teveel aan tannines en een gebrek aan fruit. De succesvolle Bordeauxs, Piemontezen en Toscaniërs waren fruitig, maar zacht en weinig gestructureerd. Dit was geen oogstjaar om lang te bewaren. In Bourgogne was de kwaliteit oneven, met talloze teleurstellende flessen, maar ook een beperkt aantal zeer goede wijnen. In Californië was de oogst dan weer een succes, vooral voor Cabernets en Merlots.
Op 12 augustus, de laatste dag van de hittegolf in België, verzamelde ik negen verzamelaars bij me thuis voor een themaproeverij "tien jaar geleden". Iedere deelnemer bracht een aantal flessen 1993 uit de eigen verzameling mee. De proeverij gebeurde blind, hoewel de deelnemers van sommige flessen wel wisten dat ze geproefd zouden worden. De 23 flessen werden min of meer thematisch gerangschikt in vier verschillende "flights" of proefrondes. Alle navolgende scores zijn van mezelf en stemmen niet altijd overeen met het oordeel van de groep. Op de site vind je meer details. De eerste twee rondes proefden we in totaal zes witte wijnen. Veruit best scorend was de Duitse Riesling Schloss Lieser Niederberg Mosel-Saar-Ruwer Helden Auslese**: zeer rijp, maar gebalanceerd, met een mooi evenwicht tussen zuren en zoetig fruit en met nog steeds bewaarpotentieel (91 punten). Ook goed scoorde een Bourgogne, de Leroy Corton Charlemagne (90/100), die nu op dronk is.

De derde ronde bestond uit een assortiment van Italiaanse en Californische rode wijnen. Hierin bevonden zich veruit de best scorende rode wijnen van de avond. Verrassende uitschieter was de Mondavi Napa Cabernet Sauvignon Reserve, die op het einde van de proeverij unaniem uitgeroepen werd tot "wijn van de avond": prachtige gebalanceerde neus en mond, met rijp zwart fruit en zoetige tannines (95/100). Deze wijn kan nog verouderen. Ook succesvol was de Vigna l'Apparita Merlot van Castello di Ama: redelijk zoetig en niet zo complex als de Mondavi, maar een mooi evenwicht met aangename zuren (93/100). Twee Barolos, Bussia Soprano Barolo Bussia en Paolo Scavino Barolo Bric del Fiasc, deden het ook goed, met respectievelijk 88/100 en 87/100. De vierde ronde bestond uit Bordeauxs, met daartussen een aantal verrassingen. De enige Bordeaux die voor mij 90 scoorde was de Leoville Las Cases. Beide Pichons, Montrose en Angelus deden het merkelijk minder, hoewel de Angelus door de meerderheid beter werd gesmaakt dan door mezelf. Veel interessanter waren echter de Côte Rotie La Mordorée van Chapoutier (90/100) en de Clos Vougeot van Anne Gros (93/100), die beiden nog een leven voor de boeg hebben, hoewel ze nu al heel lekker zijn. In deze ronde stak ook een Californische cultfles, de Harlan Proprietary Red Napa, die ik 90/100 scoorde, wat zeker niet slecht is, maar die het toch met afstand diende af te leggen tegenover de Mondavi. 1993 is door de band genomen dus zeker geen rampjaar, maar de meeste flessen uit die tijd zijn nu over de top (de meeste Bordeauxs zeker) of op hun hoogtepunt. Opdrinken is het advies en zeer voorzichtig zijn met wat je eventueel nog koopt op veilingen.
Nederlandstalige samenvatting
Engelstalige proefnotities deel 1 - deel 2