Met EBA, de amnestiewet op komst staat "zwart geld" weer in de kijker. Een algemene vraag: doen of niet doen? Bedoeld wordt moeten we toehappen of wachten? Tegenvraag: is het spaargeld waarop je geen belastingen hebt afgedragen wel "zwart geld"? Een lezer van onze nieuwsbrief maakte er ons attent op dat er een verschil is tussen "zwart" en "grijs" geld. Schrijft hij: "Zwart geld is geld dat op een illegale wijze is verkregen en waarop nooit belastingen van welke aard ook zijn betaald." In de tekst van het wetsontwerp staat onder meer duidelijk dat dergelijk via misdaden, mensenhandel of andere onoorbare feiten bekomen geld niet in aanmerking komt voor amnestie. Geld verkregen uit drugshandel telt dus niet mee.
Onze briefschrijver: "Grijs geld is legaal verkregen geld, waarop de ontvangen rente niet werd aangegeven."
De eventueel in Luxemburg of elders in het buitenland opgestreken rentecoupons bijvoorbeeld. Maar even erop wijzen dat geld beleggen in het buitenland, dus ook in Luxemburg, legaal en dus veroorloofd is. Alleen mag je dus niet "vergeten" de opbrengsten je belastingaangifte te vermelden.

Er wordt druk gedaan rond aandelen en beleggingsproducten "aan toonder". Naamloze kasbons worden plotseling met de vinger gewezen. Dergelijk waardepapier aan toonder kan inderdaad makkelijk van eigenaar veranderen en bij overlijden worden dan erfenisrechten ontdoken. Maar de rentecoupons op kasbons ontsnappen nooit aan de te betalen roerende voorheffing. Zelfs indien je er zou in slagen (wat bijna onmogelijk is) om de rente op Belgische kasbons in het buitenland te innen dan wordt de RV, de roerende voorheffing, sowieso afgehouden. En aangezien de roerende voorheffing "bevrijdend" is heb je de fiscus niet bij de neus genomen en is er geen aangifte als inkomsten verplicht. De bepaling "bevrijdend" betekent dat wie de roerende voorheffing heeft afgedragen verder geen verplichtingen meer heeft tegenover de belastingdiensten. En wat geldt voor kasbons is evenzeer waar wat staatsobligaties of staatsbons betreft. Ook deze kunnen naamloos worden verkregen en ook hier worden de rentecoupons bij uitbetaling belast met de roerende voorheffing.

Pessimisten die vrezen dat de sterke euro een heropleving van de economie zal afremmen, krijgen ongelijk. De Europese federatie van Banken ziet het allemaal anders: wanneer de heropleving maar slapjes blijft, dan is dat niet omwille van de sterke euro.
Met een groei van slechts 1,7 procent kunnen we inderdaad niet spreken over flinke economische prestaties. En daar zou wel wat mogen aan gesleuteld worden. Maar dat de sterke euro daar voor verantwoordelijk is, vinden de conjunctuurvoorspellers van de Europese federatie van Banken helemaal niet. Met de euro-eenheidsmunt in 12 landen, het grootste deel van de Europese Unie, zijn wisselkoersen minder belangrijk dan vroeger, aldus de experten. Het eventueel nadeel van de sterke euro wordt volgens de experten gecompenseerd door de groei in de Verenigde Staten en Japan. Daar is de groei wel reeds merkbaar.
Niet alle bankiers, analisten of conjunctuurvoorspellers denken op dezelfde wijze. Je hoort nog steeds opperen dat de euro onze concurrentiepositie steeds verder in gevaar brengt. Zij vragen dan ook dringend aan de ECB, de Europese Centrale Bank, om iets te doen om ofwel de dollar wat te helpen (via steunaankopen bijvoorbeeld) of de euro wat in te tomen (door de rente te verhogen bijvoorbeeld).

Na de arrestatie van Saddam Hoessein zou het kunnen dat de heropbouw sneller zal gaan verlopen. Hoop je als Belgisch bedrijf te kunnen meewerken aan de heropbouw van Irak? Vergeet het maar. De Verenigde Staten gunnen bedrijven uit landen die tegen de oorlog waren, geen opdrachten voor de wederopbouw. Tenzij je een goeie plantrekker bent kun je achter dergelijke opdrachten fluiten.
Ondernemingen uit landen als Duitsland, Frankrijk en Rusland en lopen door hun afwijzende houding tegenover de inval in Irak miljardenopdrachten voor het herstel mis. Het besluit werd bekend gemaakt door de Amerikaanse onderminister van defensie, Paul Wolfowitz. De opdrachten worden geraamd op zowat 19 miljard dollar. Voor 26 grote projecten voor de wederopbouw van Irak, onder meer voor het herstel van olieraffinaderijen, wegen, huizen en het communicatienetwerk werd 16 miljard dollar uitgetrokken. Voor het restant, zeg dus maar 3 miljard dollar, mogen alle landen meedingen om een opdrachtje in de wacht te slepen. Het gaat om 61 landen. Wie buiten de boot valt, zoals België, zal waarschijnlijk kan wel proberen subcontracten binnen te halen bij Amerikaanse groepen. Sluipwegen en achterpoortjes zoeken dus.

Een (kleine) Antwerpse bank gaf volgend commentaar op de herrie rond het aandeel NBB, Nationale Bank van België: "Zoals U in de krant kon lezen wees het Arbitragehof gisteren de eisen van Deminor over Nationale Bank van België af. De in allerijl goedgekeurde wet van 2 augustus 2002 zou het statuut van de wissel- en goudreserves en het emissierecht van de NBB niet wijzigen, aldus het gerechtshof. Zo onverwacht is deze uitspraak echter niet. Onverwachter was wel de initiële koersreactie ... bij opening van de beurs na de uitspraak ging het aandeel immers 17 procent lager tot 2.845 euro. Ondertussen herstelde het aandeel zich terug richting 3.100 euro. Maar los van alle emotionaliteit mogen we niet uit het oog verliezen dat de waarde van NBB zonder verborgen reserves, zonder meerwaarden op vastgoed, zonder goud en deviezenreserves, dus zonder iets extra, zeer conservatief op 3.250 euro geschat kan worden. We raden nu aan om het aandeel tegen maximum 3.000 euro terug te kopen."
De speculanten (en dus minderheidsaandeelhouders) blijven hopen dat de Belgische regering verplicht wordt hen uit te kopen. Zij volharden en dreigen ermee naar Europa te stappen om gelijk te halen.

Een prospectus van 1100 pagina's in het Engels én het Chinees voor de beursintroductie van China Life Insurance zorgde voor een storm op de beurs van Hongkong. Chinese beleggers wilden 170 keer meer aandelen dan de aangeboden tranche van de grootste levensverzekeraar van China. China Life Insurance haalde zopas 23,5 miljard HK$ binnen (omgerekend van Hongkong-dollars naar euro 2,5 miljard) bij de introductie op de beurzen van Hongkong en New York.
Een run op nieuwe Chinese aandelen in Hongkong begon een maand geleden, toen de beursintroductie van verzekeraar PICC 50 procent omhoogschoot. De introductie van autofabrikant Great Wall Automobile werd 680 maal overschreden. Er staan nu nog drie andere introducties te wachten. De grote vraag naar aandelen is het gevolg van de toegenomen welvaart van particulieren in China en het vertrouwen in de Chinese economie. Die groeit met meer dan acht procent tweemaal zo snel als de Amerikaanse.

Met een dalende dollar zou olie en benzine toch goedkoper moeten worden? Maar als je daarop rekent, denk dan gauw wat anders. Want dan heb je geen rekening gehouden met de olieproducenten.
In alle olielanden wordt druk gerekend en gekeken naar die de jongste tijd goedkoper wordende dollar. Voor elk vaatje verkochte olie krijgen ze daar nog wel hun dollarprijs, maat die verliest ook voor hen aan koopkracht. Of zij daar nu de hemel smeken om de waarde van de dollar weer te verhogen weten we niet. Wel dat zij een middel zoeken om hun inkomsten op peil te houden.
Het middel daartoe ligt voor de hand: verhoog de prijs van de olie. En hoe kunnen zij de prijs opdrijven? Door de productie te verminderen. Alvast Saoedi-Arabië heeft het sein gegeven: de Saoedische olieminister Ali al-Naimi wil dat de Opec begin volgend jaar de olieproductie vermindert. De olieministers van de Opec-landen spraken zopas in Wenen af dat ze de toevoer in de winter ongewijzigd zullen houden, dat is nu 24 miljoen vaten per dag. Op 10 februari wordt er in dan Algiers bekeken hoe ze het verder zullen doen.

Klagers over de te sterke koers van de euro krijgen geen gehoor van de Europese monetaire autoriteiten. Niemand denkt er blijkbaar aan om de dure euro af te remmen. De Europese Centrale Bank (ECB) en de Europese ministers van financiën zijn huiverig voor interventies, zeker omdat de ECB er maar niet in slaagt om de inflatie onder de 2 procent te krijgen. Het voorlopige cijfer voor november ligt op 2,2 procent en de ECB verwacht dat de inflatie de komende maanden niet blijvend onder het plafond van 2 procent zal dalen. Een sterkere euro komt de ECB goed uit omdat het, via goedkopere importgoederen, voor een daling van de inflatie zorgt.

Nee, beste lezer, de obligatielening met een rentecoupon van 8 procent die je onlangs aankocht levert jammer genoeg geen rendement van 8 procent meer. Je krijgt wel een jaarlijkse coupon van 8 procent uitgekeerd. Maar zelfs zonder rekening te houden met eventuele voorheffing, ligt dat rendement een stuk lager. De reden? U schrijft dat u de obligatie boven pari hebt betaald. De nominale waarde van de obligatie is 1000 en bij terugbetaling einde looptijd zal je inderdaad (in dit geval) 1000 euro terugkrijgen. Maar je hebt meer moeten neertellen dan 1000 euro bij aankoop. Wat betekent dat het rendement geen 8 procent bedraagt maar een stuk minder. En dat is het verschil tussen rendement en rente.

Nederlandse beleggers zijn met gesloten ogen in een nieuwe tulpenmanie getrapt. Niet de beruchte zaak van de windhandel uit het jaar 1636. De beurstoezichthouder is reeds ingeschakeld in de fraudezaak zond een beleggingsfonds dat investeerde in (wat dacht je) tulpen!
Wegens gesjoemel rond het beleggingsfonds Novacap Floralis dreigen miljoenen euro verloren te gaan voor beleggers. Niet het fonds zelf is daaraan schuld, wel zijn er malversaties door tussenpersonen in de bloemenhandel. Het betrokken beleggingsfonds investeert in de ontwikkeling van nieuwe soorten tulpenbollen. Het tulpenfonds haalde in begin dit jaar 85,2 miljoen euro op bij particuliere investeerders. Het geld wordt via een fiscale voordeelregel in tulpenbollen geïnvesteerd. Het zoeken naar nieuwe bloemsoorten is de jongste jaren zeer attractief geworden in Nederland maar kan ook zeer gevaarlijk zijn. In de bollenstreek rond Lisse is de afgelopen jaren een nieuwe tulpenmanie ontstaan. Vijftien jaar geleden kwamen er maar zo'n veertig tot tachtig nieuwe tulpensoorten op de markt, dat aantal groeit en vorig jaar waren het er vierhonderd. Welke soorten uiteindelijk succesvol zijn, valt van tevoren voor niet te voorspellen: het wordt gokken. Niemand gelooft dat je in een jaar tijd 30 procent winst kunt halen met beleggingen in nieuwe soorten tulpen, zoals het beleggingsfonds Novacap Floralis voorspiegelt.

Gooi nooit oude bankbiljetten weg. Ook niet wanneer ze geen muntwaarde meer hebben. Het zal je misschien nooit overkomen, maar je weet nooit: een zeldzaam Nederlands bankbiljet van tien gulden uit 1878 heeft op een veiling 25.000 euro opgebracht.
De prijs werd betaald voor een zeldzaam biljet van 10 gulden. Dat is in guldens omgerekend 5500 keer de nominale waarde. Het tientje maakte onderdeel uit van de verzameling van een inwoner van Utrecht. Het zat tussen een stapeltje oude Duitse bankbiljetten die de man van plan was maar weg te gooien. Toevallig ontdekte hij het Nederlandse biljet uit 1878. De eerste schatting door de Munten- en Postzegelorganisatie MPO was dat het biljet misschien wel 5500 euro waard was. Dat was wel een iets te lage schatting.

In Zuid Afrika schrijven ze "grys-geld" als ze bedoelen wat wij zwart geld noemen. Het is begrijpelijk dat het in dat land wat delicaat is om over zwart te spreken. Hoe dan ook: een amnestiemaatregel om ontdoken belastingsgeld weer naar huis te brengen blijkt mislukt. Getuige daarvan de verlenging van de operatie.
"Belangrik! Die 6-maande amnestieperiode is deur die Minister van Finansies in sy tussentydse Begrotingsdebat op 12 November 2003 verleng en verstryk op 29 Februarie 2004". En "vir beleggers wat hul geld in die buiteland wil hou nadat hulle amnestie verkry het is er een nuwe Internasionale Uitkeerpolis, in VS Dollar, Pond of Euro".

Zullen de pensioenfondsen de beurs doen kelderen wanneer zij straks beperkende voorwaarden zullen kunnen negeren? De pensioenspaarfondsen met fiscale voordelen krijgen de kans om het geweer van schouder te veranderen. Dat kan nadelig worden voor Euronext-Brussel.
De pensioenfondsen met fiscale voordelen beheren momenteel zo'n 7 miljard euro. De beleggingen gebeuren volgens vastgestelde voorwaarden. Zo moeten deze fondsen voor minimum 30 procent Belgische aandelen in portefeuille hebben en mogen ze slechts maximum 10 procent in Europese aandelen bezitten die dan nog moeten genoteerd zijn op de Brusselse beurs. Deze maatregel wordt uitgewerkt om de fiscale voordelen verbonden aan een belegging in een pensioenfonds te verrechtvaardigen. Deze Belgische maatregel botst echter met de Europese richtlijnen en de regels moeten versoepeld worden. Dat zal de fondsbeheerders de vrijheid geven meer in buitenlandse aandelen te investeren. Maar zal dat dan niet ten nadele gebeuren van de Belgische aandelen die nu de hoofdbrok van de portefeuilles uitmaken?
In totaal zijn alle pensioenfondsen momenteel voor 3,7 miljard euro belegd in Belgische aandelen. Alleen reeds de vijf meest belegde aandelen zijn al goed voor bijna 2 miljard euro. Stel dat straks een of meerdere van de fondsen gedeelten van deze aandelen zullen verkopen. Er werd reeds berekend dat om de beurs niet aan het wankelen te brengen de liquidaties van de meeste aandelen over een periode van ten minste één jaar zal moeten gebeuren. Bij de plotse verkopen kan de markt ontwricht worden want er moet ook rekening worden gehouden met de mogelijkheid om de verkopen op te vangen. Voor de beleggers zelf bestaat de kans dat de prestaties van het fonds erop zullen vooruit gaan. Maar voor de Brusselse beurs zelf moet vermeden worden dat de nieuwe voorschriften in een eerste tijd marktverstorend zullen werken.

Als iemand de hoofdprijs krijgt als beste boekhoudsjoemelaar dan is de Belgische regering kandidaat. Althans volgens de experts van het IMF. Die vinden de wijze waarop België de begroting sluitend maakt alles behalve correct. Dat België de begroting in evenwicht probeert te houden door operaties à-la-Belgacom-pensioenfonds of het verkopen en meteen terughuren van overheidsgebouwen zijn een doorn in het oog van een team specialisten van het van het Internationaal Fonds dat zopas de Belgische economie heeft doorgelicht.
Mogelijk had de Belgische regering en dan speciaal Guy Verhofstadt en Johan Vande Lanotte applausjes verwacht: in werkelijkheid worden ze op de vingers getikt. Zo stelt het IMF dat de regering plafonds had moeten vaststellen om de uitgavengroei te controleren, beter dan nu te streven naar een begrotingsevenwicht. Nu heeft men er een potje van gemaakt door maatregelen die verdoezeld worden via allerlei trucs die de werkelijkheid verbergen maar nieuwe lasten op de toekomst leggen.
Het IMF vreest ook dat de verwachtingen van de Belgische regering voor de toekomst, namelijk een klein begrotingsoverschot in 2007, moeilijk zal kunnen verwezenlijkt worden.

De regering blijft ijverig zoeken naar mogelijkheden om van overal wat geld binnen te halen. Vanaf 2005 wordt de taks op de uitstaande spaardeposito's verhoogd van 0,06 tot 0,08 procent. Te betalen door de banksector. Deze heffing zal de banken naar schatting 48 miljoen euro kosten. De banken mogen deze taks niet doorberekenen aan hun klanten. Maar je kunt er zeker van zijn dat dit via een omwegje toch zal gebeuren. Eind juni stond er bij de Belgische banken voor 126,4 miljard euro op spaardeposito's.

Voorlopig komen ze nog niet protesterend op straat, maar de Belgische bankiers hebben wel al een boze brief gestuurd aan de regering. Ze willen meer vrijheid en haten de regeltjes die ze opgelegd krijgen. De flitspalen in het economisch verkeer moeten weg! De Belgische Vereniging van Banken (BVB) heeft zopas haar jaarrapport gepubliceerd en daarin uit ze onverholen kritiek op de regering. Die legt de banken zoveel regels en richtlijnen op dat ze niet meer onverstoord kunnen werken. En al die beperkingen komen, volgens de club van bankiers, net op het ogenblik dat het herstel in de economie zichtbaar wordt. De vereniging pleit voor minder regels en wetten voor de geldsector, wetten en regels die de goede werking in de weg staan.

Blijkbaar is er een akkoord rond de zaak van de fiscale amnestie, de EBA ofte de Eenmalige Bevrijdende Aangifte. De regeling wordt nog eens uitgebreid: ook effecten aan toonder komen in aanmerking voor amnestie. Maar wat het allemaal in de praktijk gaat worden blijft voorlopig de vraag. Feit is dat wie aangifte doet van beleggingen in het buitenland en een kleine boete betaalt een grotere en zwaardere boete kan vermijden. De keerzijde van de medaille van de EBA-operatie is dat voortaan alle naamloze spaarproducten worden afgeschaft en voorheffing (taksen dus) op bijvoorbeeld kasbons niet meer kan worden ontlopen. En in dezelfde lijn: de fiscale vrijstelling op spaarboekjes zal beperkt worden tot één rekening per gezin. Dat was weliswaar reeds zo maar door spaarrekeningen te openen op naam van verschillende gezinsleden werd deze bepaling omzeild. Voortaan zal dat dus niet meer kunnen. Een interessant analyse van het hele probleem is te lezen in het recente nummer van de nieuwsbrief Patrimonium Planner: Fiscale Amnestie in vijf discriminerende bepalingen. Van Patrimonium Planner onder leiding van hoofdredacteur Prof. Patrick Carlier, directeur van de Fiscale Hogeschool Brussel, verscheen zopas nr 20.
Een proefnummer aanvragen

Een wat vreemde oproep van de Europese Commissie die ons oproept om de kerstaankopen ook eens in een ander land dan het eigen te verrichten. De Europese Unie wijst op de enorme prijsverschillen, tot soms 40 procent, voor tal van producten. Zie ter zake “Eenheidseuro blijft uit” in onze vorige uitgave van 6minutes money # 152 van 25 november.
De Europese Commissie suggereert om van deze prijsverschillen te profiteren. Meteen wordt het reizen bevorderd maar wie niet weg kan heeft de mogelijkheid om via internet de handel en de consumptie aan te porren. Volgens de Europese Commissie heeft afgelopen jaar slechts 12 procent van de Europeanen iets in een ander EU-land gekocht. Kampioenen zijn wel de Luxemburgers want 48 procent van hen deed dat wel. De Spanjaarden houden daarentegen vast aan de eigen handel, slechts drie procent ging vorig jaar vreemd bij hun aankopen.