De oudheid is overduidelijk aanwezig. Manshoge amforen met een doorsnede van wel één meter, die kleurrijk zijn begroeid. Wat zou erin hebben gezeten? Je waant je in het verleden en je fantasie slaat op hol. We hebben het over de kustplaats Kas in Turkije, een prachtig stadje voor een rustige duikvakantie. Lees meer in duiken 4/05.

De spitssnuitdolfijn die 12 april door Rijkswaterstaat is gevonden op het strand van Ameland is onderzocht door Naturalis. De vondst is zeer uniek en zeldzaam omdat deze dolfijn voor het eerst in de Noordzee is aangetroffen en omdat het een gezond en zwanger vrouwtje betreft. Het dode, aangespoelde dier blijkt een Mesoplodon densirostris (Nederlandse naam: Spitssnuitdolfijn van Blainville). Deze soort is nog nooit in de Noordzee en nog nooit eerder in Nederland aangetroffen. Hij is zeven keer eerder in Europa aangespoeld, de laatste stranding in Europa was aan de Franse Atlantische kunst in 2002. Het gaat om een gezond en zwanger vrouwtje van ongeveer 435 centimeter lang en naar schatting 1.000 kg. De foetus is inmiddels in puntgave status aangetroffen en wordt in zijn geheel bewaard. Ook is maaginhoud gevonden, wat belangrijk is voor verder onderzoek. De Mesoplodon densirostris komt normaal voor in subtropische wateren en leeft verspreid over kleinere familiegroepen. Er is nog zeer weinig bekend over deze soort. Zelfs basisgegevens, zoals de draagtijd van een vrouwtje, zijn nog niet bekend.

Wetenschappers van de universiteit van Stellenbosch hebben vlakbij Kaapstad een fossiel van de oudste vis van Afrika gevonden. Dit heeft de Zuid-Afrikaanse krant Sunday Times zondag gemeld. Het beest is naar schatting 450 miljoen jaar oud. De tot nu toe onbekende vissoort heeft nog geen wetenschappelijke naam. De oudste vis ter wereld, de Haikouichtys ercaicunensis, die in 1999 in China is ontdekt, is nog 80 miljoen jaar ouder.

In Diergaarde Blijdorp zijn zeven zeldzame Nieuw-Guinese tweeklauwschildpadden geboren. De geboortes vonden plaats onder water. Deze schildpadsoort plant zich zelden in een dierentuin voort. De geboortes vielen toevallig samen met de start van de Shellshock campagne in Blijdorp. Vijftien dierentuinen voeren dit jaar gezamenlijk campagne voor de wereldwijde schildpaddencrisis. De tweeklauwschildpadden komen voor in rivieren en brakke wateren van Nieuw-Guinea, maar staan enorm onder druk door de internationale handel. Twee weken geleden nog werd een schip met 7.000 gesmokkelde dieren bij Nieuw-Guinea onderschept. Meer dan de helft van de 272 schildpadsoorten in de wereld wordt bedreigd door verlies van leefgebied en handel voor voedsel, huisdierindustrie en medicijnproductie. Om te voorkomen dat er soorten uitsterven, wordt het kweken van schildpadden in dierentuinen dus steeds belangrijker. Het doel van de Shellschock campagne is om het probleem bekend te maken en draagvlak te creëren voor bescherming van de schildpadden.

De Nederlandse regisseur Jan de Bont gaat een film maken over een 27 meter lange prehistorische haai die in deze tijd opduikt voor de kust van Californië. Het verhaal is volgens The Hollywood Reporter gebaseerd op het boek Meg Steve Alten. De haai, een Carcharodon megalodon, geldt als een voorouder van de grote witte haai ofwel ´Jaws´.

Duizenden haaien hebben afgelopen weekend de kustwateren van Florida onveilig gemaakt. De autoriteiten lieten meerdere stranden aan de oostkust sluiten. De haaien naderden de kust van Juno Beach ten noorden van Palm Beach tot op enkele honderden meters, aldus de kustwacht. De dieren zouden op weg naar het noorden voedsel hebben gezocht. Vorige week werden bij de zuidkust van Florida haaien gesignaleerd.

Heb jij ook zo’n vakantie gehad om nooit te vergeten? Zo’n vakantie waarbij van alles misging? Je zit op een live-aboard en de schipper maakt er een gewoonte van de boot op het rif te parkeren? Je hotel blijkt bij aankomst helemaal niet meer te bestaan? Je komt bij een duikschool waar de compressor door overmacht een week lang stilstaat? De boot is weg als je boven komt? Het lijkt allemaal heel onwaarschijnlijk, maar heel soms gebeurt het wel! Wij zijn benieuwd wat jij zoal hebt meegemaakt en ook hoe je het probleem hebt opgelost. In één van de komende nummers van duiken gaan wij aandacht besteden aan reiservaringen die niet helemaal volgens plan verliepen, en hoe je dit soort belevenissen misschien ook wel kunt voorkomen. Handige tips om jouw volgende vakantie tot een succes te maken. Wil je je verhaal aan ons kwijt, mail het dan naar duiken@vipmedia.nl of stuur het op naar Redactie duiken, Postbus 7272, 4800 GG Breda. Als je verhaal geplaatst wordt, maak je kans op het boek Eerste Hulp op Reis, ter beschikking gesteld door KIT Publishers.

Euro Divers en het hotel Cala Joncols aan de Spaanse Costa Brava organiseren in samenwerking met de bekende Belgische onderwaterfotograaf Peter Ryngaert een fotoseminar voor onderwaterfotografen. Zij kunnen tijdens de week van 2 tot 9 juli hun fotokennis flink verbeteren. Tevens wordt aan alle deelnemers gevraagd om hun beste foto te selecteren en in te brengen in een fotowedstrijd ‘Costa Brava - the Best’. De hoofdprijzen zijn een verblijf (7 nachten) in Hotel Cala Joncols, inclusief vol pension, vijf duiken met Euro Divers (incl. lood, fles en lucht), Aladin TEC duik computer en een Scubapro MK17/S600 ademautomaat beide geschonken door Scubapro. Het Hotel Cala Joncols is prachtig gelegen midden in het natuurpark Cap de Creus met de mooiste duikplaatsen direct voor de deur. Voor meer informatie: Booking Service Cala Joncols - spain@euro-divers.com of e-mail: susanne@euro-divers.com

T/m 31 oktober, Tentoonstelling: ‘Bultrug, het tragische einde van een vrolijke walvis.’ - EcoMare (NL)
5 t/m 8 mei, Grevelingen Demodays – het Grevelingenmeer
7 mei, Wandelen rondom de vloedlijn - Neeltje Jans (NL)
21 en 22 mei, Aqua Lauwersoog - Lauwersoog (NL)
21 t/m 29 mei, Week van de Zee - www.weekvandezee.nl
11 en 12 juni, Scheldeweekend - Schelde (B)
12 juni, Wandelen rondom de vloedlijn - Neeltje Jans (NL)
12 juni, Nederlands en Grevelingen Kampioenschap owfotografie.
19 juni, Nederlands en Grevelingen Kampioenschap owfotografie - Zeeland (NL)

Als duiker hoeven we niet langs de vloedlijn tussen het aanspoelsel te strandjutten naar bijzondere zeeschelpen. We kunnen de schelpdieren levend waarnemen in hun eigen omgeving. Uit Zeeland komen recent waarnemingen van bijzondere soorten als Priktolhoren, Groot glasmuiltje en het Ongevlekt koffieboontje. René Lipmann vertelt je meer over deze weekdieren waarop de combinatie mooi en zeldzaam zeker van toepassing is. Steven Weinberg daarentegen daagt de hedendaagse onderwaterfotograaf uit! Het aprilnummer van duiken is nu verkrijgbaar!

De Noordzee herbergt in toenemende mate walvis- en dolfijnensoorten die doorgaans alleen in warmere wateren voorkomen. Ook ‘zuidelijker’ vissoorten en andere zeedieren zoals bepaalde soorten inktvis en krabben komen steeds vaker in de Noordzee voor. Dat blijkt uit onderzoek van de Britse universiteit van Newcastle.
Volgens de Britse krant The Guardian, die zaterdag 2 april over het onderzoek berichtte, zijn onder meer Risso's-dolfijnen steeds vaker te zien in de Noordzee. Ook het aantal orka's en witsnuitdolfijnen neemt toe, vooral omdat ze in de Noordzee nu meer te eten vinden zoals inktvissen.
De opwarming van de temperatuur van het water in de Noordzee wordt toegeschreven aan klimaatveranderingen als gevolg van het versterkte broeikaseffect.
Foto: Deze risso-dolfijn komt uit het archief van Nova Atlantis.

Deze week publiceerde het NIOZ de uitkomsten van een onderzoek waaruit blijkt dat in bruinvissen, zeehonden en dolfijnen afkomstig uit de Noordzee, broomhoudende brandvertragers zijn aangetroffen. Stichting De Noordzee wil dat een nieuw EU-stoffenbeleid (REACH) in de toekomst de toepassing van dit soort stoffen verbiedt. Slecht afbreekbare stoffen die zich ophopen in het milieu en mogelijk ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van zeedieren, horen niet thuis in de Noordzee.
De uitkomsten van de NIOZ-studie, waar 135 dieren zijn onderzocht, versterken de uitkomsten van een eerder verschenen rapport van Rijkswaterstaat ‘Stoffen in de Noordzee en de Nederlandse Kustzone’, waarin een forse toename van chemische stoffen in het milieu is aangetoond. Slecht afbreekbare stoffen, zoals broombrandvertragers komen vaak uiteindelijk in zee terecht en hopen zich op in het zeeleven. Mogelijk gezondheidsrisico’s van de chemische stoffen zoals hormoonverstoringen worden nog niet uitgesloten.
Stichting De Noordzee, pleit samen met andere milieuorganisaties, voor een strengere aanpak in het EU-stoffenbeleid waarbij stoffen eerst getest worden op afbreekbaarheid en eventuele schadelijkheid voor mens en milieu, voordat deze op de markt verschijnen. De Europese Commissie heeft een verbetering van het stoffenbeleid voorgesteld in het plan REACH. REACH is echter al onder druk van de chemische industrie sterk afgezwakt, waardoor de chemische stoffen nog steeds ongemoeid in zee terecht zullen blijven komen.
Een streng EU-stoffenbeleid voorkomt dat dezelfde fouten worden gemaakt als in het verleden. «Niet de maatschappij dient achteraf aan te tonen dat een chemische stof schade heeft opgeleverd aan mens en milieu, maar de producent van een nieuwe stof dient vooraf te bewijzen dat een stof veilig is alvorens deze op de markt mag verschijnen», aldus Jeroen Dagevos van Stichting De Noordzee.

Het wrak van een kolossale Japanse onderzeeër uit de Tweede Wereldoorlog is door Amerikaanse onderzoekers teruggevonden voor de kust van het eiland Oahu, in de Amerikaanse staat Hawaï. De onderzeeër I-401 moest een verrassingsaanval op het Panamakanaal uitvoeren.
De onderzoekers van de Universiteit van Hawaï hebben dit laten weten. Duikers ontdekten het twee weken geleden en waren door de omvang verbijsterd dat het om een duikboot bleek te gaan. Het kolossale gevaarte van de Japanse marine was 120 meter lang en twaalf meter hoog. Het was een uiterst geheim project dat echter gereed kwam toen de oorlog in het Verre Oosten al bijna was afgelopen. Het had een bemanning van circa tweehonderd man, kon honderd meter diep duiken en 60.000 kilometer afleggen.
Het vaartuig dook eind augustus 1945 op nadat de kapitein zelfmoord had gepleegd. De bemanning gaf zich aan de Amerikanen over op de laatste dag van die maand, zestien dagen na de overgave van het keizerrijk Japan. Foto: www.combinedfleet.com/I-401.htm

De kreeft – wie kent hem niet? Het moet wel heel gek lopen wil je bij een duik in de Oosterschelde of Grevelingen niet de bekende rode sprieten uit een hol zien steken. Maar wat weten we eigenlijk van dit populaire schaaldier, behalve dat hij smakelijk is en zich overdag meestal schuilhoudt? Wist je bijvoorbeeld dat kreeften wel meer dan een meter groot kunnen worden, dat ze met elkaar communiceren door elkaar urine in het gezicht te spuiten, dat mannetjeskreeften twee penissen hebben, dat kreeften familie zijn van de pissebedden?
Deze en nog veel meer andere wetenswaardigheden komen aan de orde bij de kreeftenspecialty. Tijdens deze weekendcursus maak je in een serie presentaties kennis met de boeiende levenscyclus, het gedrag en de anatomie van de Zeeuwse kreeft. De kreeften worden geobserveerd tijdens een drietal duiken, waarbij je met zijn allen een klein onderzoekje doet naar de verspreiding van de dieren. Dit gebeurt in samenwerking met het biologisch adviesbureau Marinx, dat de afgelopen twee jaar bestandsonderzoek heeft gedaan naar kreeften.
Een kreeftenvisser komt het een en ander vertellen over zijn beroep. En als tussendoortje is er nog een presentatie over de zoetwaterkreeften van Nederland door René Lippmann, biologisch redacteur van het blad duiken.
De cursus vindt van vrijdag 1 juli 2005 (19:00) t/m zondag 3 juli 2005 (17:00) plaats vanuit groepsaccommodatie ‘de Koebel’ in Burgh-Haamstede. Alle maaltijden worden verzorgd.
Meer informatie: info@oceanus.nl. Foto: Bureau Waardenburg

Speciaal voor de geoefende duiker organiseren Div’ ocean en Scubacity in week 30, 31 en 32 de Super Safari in Zuid-Frankrijk. Met een van hun twee nieuwe 21 feet Rib boten, met 150 pk motoren, vaar je op topsnelheid naar de mooiste duikstekken in de Middellandse zee. Ze bestrijken de hele kust van Hyeres tot en met Marseille. Omdat ze met grote snelle boten varen kunnen ze verder uit de kust gaan waardoor het aanbod van duikstekken groot is. Wrakken als Michel C, Donator, Liban en Chauen staan op het programma. De boten zijn uitgerust met zuurstofkoffer, EHBO-koffer, GSM en GPS met dieptemeter.
Alle duiken worden begeleid door ervaren gidsen. In totaal maak je tien bootduiken in vijf dagen en wordt voor de luchtvullingen en een extra fles gezorgd. De Safari loopt in principe van maandag tot en met vrijdag maar indien de weersomstandigheden (wind (mistral), en te ruige zee) het vereisen dient de zaterdag als uitloopdag. Je kunt meedoen aan dit avontuur indien je een Advanced of gelijkwaardig brevet hebt en minstens 30 gelogde duiken waaronder een aantal diepduiken. Maar ook de beginnende duiker kan bij Scubacity en Div’ ocean terecht voor een leuk duikprogramma in Frankrijk.
Meer informatie: Scubacity en Divocean
Foto: www.divocean.nl

In een prachtige omgeving leren fotograferen van een van ’s werelds beste onderwaterfotografen. In juni 2005 organiseert Kurt Amsler in Zuid-Frankrijk een tweetal Advanced workshops speciaal voor lezers van duiken.
Van 5 tot en met 11 juni wordt de workshop in het Engels gegeven, van 19 tot en met 25 juni in het Duits. Lezers van duiken krijgen op de prijs van deze twee workshops een korting van tien procent en betalen in plaats van de gebruikelijke 879 euro tijdens deze twee weken slechts 791 euro.
Meer informatie over en het programma van deze opleidingen vind je in duiken 1/05 en op www.photosub.com.

Deze maand kun je op www.duiken.tv gratis on line genieten van de volgende nieuwe films:
Oosterschelde: Een lezersfilm van Marc Vande Pitte. Het voorjaar komt eraan en straks trekken we weer allemaal naar de Oosterschelde. Bij het zien van deze dvd kunnen we vast ‘warm’lopen.
Sipadan: Eric en Heleen reisden naar Sipadan en lieten zich betoveren door de onderwaterwereld die zij daar aantroffen.
…en natuurlijk van tientallen andere films!
Ook maak je kans op een bootduik voor twee personen, beschikbaar gesteld door Duikcentrum Vinkeveen. Hoe? Kijk op www.duiken.tv.

8 april, Onderwater Foto en Film Team – Nieuwegein-Zuid (NL)
16 april, Wrakduik 2005 – Boom (B)
7 mei, Wandelen rondom de vloedlijn - Neeltje Jans (NL)
21 mei, Watersportbeurs Aqua Lauwersoog – Lauwersoog (NL)
21 t/m 29 mei Week van de Zee – Nederland
22 mei, Aqualis duikmanifestatie – Oostvoorne (NL)
Kijk voor meer informatie over deze activiteiten op www.duiken.nl

Wrakduik 2005
Op 16 en 17 april vindt voor de tweede maal Wrakduik plaats. Wrakduik2005 richt zich tot iedereen met belangstelling voor het wrak- en technisch duiken maar is tevens een evenement voor het grote publiek. Op het filmprogramma staan talloze onderwaterfilms rond deze onderwerpen, maar er zal ook een aantal bekende wrakdeskundigen overvliegen uit Amerika. John Chatterton (uit het boek de Schaduwduikers en de U-869, zie duiken 4/05) en Bob Marx delen hun ervaringen met je. Tevens kun je de nieuwste trends op het gebied van tech-duikmateriaal bekijken en testen. Er worden demonstraties gegeven in de duiktank. Op de botenshow krijg je een overzicht van goede en veilige boten (Rib) om op de Noordzee te duiken. Eén van de grote publiektrekkers is ongetwijfeld de expo ‘Schatten uit de Noordzee’. Voor dit onderdeel krijgen we onder andere de medewerking van Stimon (stichting maritiem onderzoek Nederland). Wrakduik2005 is weer een must voor de liefhebbers en verzamelaars van antieke duikuitrustingen. Zowel het helmduiken als materiaal uit de jaren 60 wordt hier tentoongesteld. Tot slot is er ook nog Wrakfoto2005, een tentoonstelling waarop prachtige onderwaterfoto’s van scheepswrakken te bekijken zijn. De entrée kost 7 euro.
www.wrakduik.be